Pracownia Historii Europy Wschodniej i Studiów nad Imperiami XIX i XX wieku

Kierownik: prof. dr hab. Andrzej Nowak

dr hab. Daniel Boćkowski – Pełnomocnik Dyrektora ds. Czasopism
dr Adam Danilczyk
prof. dr hab. Tadeusz Epsztein
prof. dr hab. Joanna Gierowska-Kałłaur
dr hab. Aleksandra Leinwand – sekretarz
dr Aleksander Łaniewski
dr hab. prof. IH PAN Hanna Marczewska-Zagdańska

Współpracownicy:
mgr Pavel Ablamski
dr Aleksandra Bańkowska
dr Paweł Chojnacki
dr Łukasz Dryblak
dr Bartłomiej Gajos
dr Katarzyna Losson
mgr Michał Raczkowski
dr Marcin Schirmer
dr Adrianna Sznapik

Doktoranci:
mgr Yauheni Dudkin (SD Anthropos)
mgr Maxim Karaliou (SD Anthropos)

Główne kierunki badawcze pracowni

1. Imperium Rosyjskie i narody Europy Wschodniej;
2. Dziedzictwo imperium sowieckiego w Europie Wschodniej: aspekty społeczne, geopolityczne, memorialne;
3. Historia Polaków w Imperium Rosyjskim w XIX w.

Tematy i projekty badawcze

1. Europa Środkowo-Wschodnia – historia społeczno-polityczna:
   • Pracownicy dóbr ziemskich na ziemiach polskich w XIX i XX w. – prof. dr hab. Tadeusz Epsztein,
   • Ziemiaństwo polskie XIX–XX w. Synteza – prof. dr hab. Tadeusz Epsztein,
   • Ruchy i ideologie anarchistyczne w Europie Wschodniej, XIX–XXI wiek – dr Aleksander Łaniewski,
   • Historia pojęcia Europy Wschodniej (z perspektywy Rosji) – prof. dr hab. Andrzej Nowak,
   • Urzędnicy i parlamentarzyści Wielkiego Księstwa Litewskiego – dr Adam Danilczyk,
   • Józef Piłsudski i polska opinia polityczna wobec problemu kształtowania się państwowości białoruskiej – dr hab. prof. IH PAN Joanna Gierowska-Kałłaur.
2. Badania nad ideologią polityczną ze szczególnym uwzględnieniem dziejów imperiów:
   • Propaganda polska podczas wojny polsko-sowieckiej 1919–1920 – dr hab. prof. IH PAN Aleksandra Leinwand,
   • Austria (Austro-Węgry) w polityce Stanów Zjednoczonych XIX i XX w. – dr hab. prof. IH PAN Hanna Marczewska-Zagdańska,
   • Historia Imperium Rosyjskiego XVIII XIX w. (relacje centrum-peryferie 1721–1917) – prof. dr hab. Andrzej Nowak,
   • Ideologie i myśl polityczna rosyjskiej i polskiej emigracji (1939–1989) – dr Łukasz Dryblak.
3. Projekt badawczy w ramach dotacji celowej Ministerstwa Edukacji i Nauki na lata 2023–2027: „Oblicza i metamorfozy imperiów rosyjskich (333 lata: 1689–2022). Realizacja badań naukowych w ramach Zespołu do badań porównawczych nad imperializmem rosyjskim”. Kierownik projektu: prof. dr hab. Andrzej Nowak, sekretarze projektu: dr Łukasz Dryblak, dr Adam Danilczyk https://ihpan.edu.pl/dotacje-celowe/oblicza-i-metamorfozy-imperiow-rosyjskich/.
4. Redagowanie czasopisma „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” oraz umiędzynarodowienie jego edycji poprzez tłumaczenie na język angielski i wydania w formie elektronicznej (Index Plus).
5. Tematy realizowane przez doktorantów:
   • Yauheni Dudkin, „Białoruscy parlamentarzyści w sejmie Drugiej Rzeczypospolitej (1922–1939)”. Promotor: dr hab. prof. IH PAN Joanna Gierowska-Kałłaur,
   • Maxim Karaliou, „Powstanie i funkcjonowanie polskich i łotewskich narodowościowych rad wiejskich na Białorusi Sowieckiej (1924–1939)”. Promotorzy: prof. Eriks Jekabsons (Uniwersytet Łotewski), dr hab. prof. IH PAN Joanna Gierowska-Kałłaur.
6. Inne realizowane aktualnie przez pracowników Pracowni projekty badawcze i granty:
   • „Przewodnik po zachowanych w rozproszeniu materiałach pozostałych po Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich (1919–1920)”, nr NPRH/F/SP/496367/2021/10, kierownik grantu: dr hab. prof. IH PAN Joanna Gierowska-Kałłaur,
   • „Parlamentarzyści Wielkiego Księstwa Litewskiego 1566–1794”, NPRH, 2020–2025 – dr Adam Danilczyk  (uczestnik).
7. Ostatnio przygotowane przez Pracownię międzynarodowe konferencje naukowe:
   • “Means and ways of empires: ideologies and political practices of the Russian/Soviet/Russian states between 1689 and 2022”, Instytut Historii PAN, 22–23 czerwca 2023. Przedstawiło na niej swoje referaty 22 badaczki i badaczy z 7 krajów (Polski, USA, Niemcy, Czechy, Litwa, Białoruś – historyk przebywający obecnie w Polsce, Rosja – dwoje badaczy prześladowanych w swoim kraju).
   • “Spatial dimensions of Russian and Soviet Imperial Ideologies and Practices (1689–2023)”, przeprowadzona 11–12 grudnia 2023 r. Przedstawionych zostało na niej 26 referatów przez badaczy i badaczki z 10 krajów (Polski, USA, Kazachstanu, Wielkiej Brytanii, Niemiec – sześcioro referentów, Estonii, Mołdawii, Litwy, Turcji oraz Ukrainy).
   • “Religions and Ideologies in Russian and Soviet Imperial Space (1689–2024)” – sympozjum międzynarodowe zaplanowane w Krakowie (we współpracy z Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II) na 26–27 września, z udziałem 26 badaczy.