Marcin Grulkowski
Profesor w IH PAN od 01.04.2026 r.
Inne:
Członek Zespołu Historii Miast przy Komitecie Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk (od 2019 r.)
Udział w grantach i projektach badawczych:
- „Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (do 1506 r.)”, 2012–2014 – projekt badawczy nr 11H 11 005480 finansowany w ramach Programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pn. „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”, realizowany w Instytucie Historii Uniwersytetu Gdańskiego (kierownik: dr hab. Sobiesław Szybkowski, prof. nadzw. UG).
- „Opracowanie edycji ksiąg kamlarskich Głównego Miasta Gdańska z drugiej połowy XIV–XV wieku”, 2013–2017 – indywidualny projekt badawczy nr 2012/05/D/HS3/03679 finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (konkurs SONATA 3), realizowany w Pracowni Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski IH PAN.
- „Dom gdański i jego mieszkańcy od późnego średniowiecza do połowy XIX w.”, 2014–2018 – projekt badawczy nr 2013/09/BHS3/00603 finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki (konkurs OPUS 5), realizowany w Pracowni Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polskich IH PAN (kierownik: prof. dr hab. Edmund Kizik).
- „Rechnungsbücher der Stettin-Danziger Kaufmannbankiersfamilie Loitz als Quelle für die Rekonstruktion der wirtschaftlichen und kulturellen Netzwerke in Nord- und Ostmitteleuropa des 16. Jahrhunderts”, 2018–2020 – międzynarodowy projekt badawczy finansowany ze środków rządu Republiki Federalnej Niemiec, realizowany w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Ludwika-Maksymiliana w Monachium (kierownik: prof. dr hab. Aleksandra Lipińska).
- „Dokumenty i listy z epoki jagiellońskiej z Archiwum Państwowego w Gdańsku. Edycja krytyczna. Seria 2: Listy duchowieństwa, urzędników, szlachty i miast polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku”, 2017–2022 – subprojekt będący częścią projektu badawczego nr 0471/NPRH5/H30/84/2017 („Epoka jagiellońska i jej dziedzictwo w I Rzeczypospolitej do 1795 r. Historia polityczna, dzieje ustroju i parlamentaryzmu w XIV–XVI w.”), finansowany w ramach Programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pn. „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”, realizowany przez Polskie Towarzystwo Historyczne (kierownik: prof. dr hab. Krzysztof Mikulski).
- „Historiografia pruska XVI–XVIII. Bibliografia rozumowana prac drukowanych”, wraz z prof. dr. hab. Edmundem Kizikiem (projekt w przygotowaniu).
- Rynek renty w Głównym Mieście Gdańsku w świetle najstarszych ksiąg gruntowych w XIV–XV wieku, w: Studia i materiały do dziejów domu gdańskiego, cz. 1, red. E. Kizik, Gdańsk 2009, s. 21–98.
- Cło funtowe a działalność kancelarii Głównego Miasta Gdańska w XIV–XV w., „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, t. 70, 2010, s. 147–173.
- Nejstarší mĕstské knihy Hlavního Mĕsta Gdaňsku na základĕ systému kanceláří hanzovních mĕst ve 14. a 15. století, w: Stav a perspektivy zpřístupňování středovĕkých a ranĕ novovĕkých mĕstských knih, red. M. Hrubá, L. Sulitková, V. Zábranský, „Ústecký Sborník Historický. Supplementum” 1, Ústí nad Labem 2010, s. 67–91.
- Kinderfürsorge und städtische Finanzen in der Rechtstadt Danzig im 15. Jahrhundert, w: Děti ve velkoměstech od středověku až na práh industriální doby. Stati a rozšířené příspěvky z 29. Vědecké konference Archivu hlavního města Prahy, uspořádané ve spolupráci s Institutem mezinárodních studií Fakulty sociálních věd Univerzity Karlovy ve dnech 12. a 13. října 2010 v Clam-Gallasově paláci v Praze, sest. O. Fejtová, V. Ledvinka, J. Pešek, „Documenta Pragensia”, t. 31, Praha 2012, s. 191–215.
- Korespondencja Krakowa i Wrocławia z Głównym Miastem Gdańskiem w późnym średniowieczu, „Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym”, nr 4(23), 2012, s. 35–71.
- Definicja i klasyfikacje ksiąg miejskich. Księgi w kancelariach miast obszaru Hanzy, w: Nauki pomocnicze historii. Teoria, metody badań, dydaktyka, red. A. Jaworska, R. Jop, Warszawa 2013, s. 119−148.
- Kilka uwag o pieczęciach z okresu panowania Kazimierza Jagiellończyka, „Studia Źródłoznawcze”, t. 51, 2013, s. 19–32.
- [oprac. wraz z Beatą Możejko i Sobiesławem Szybkowskim] Katalog dokumentów i listów królów polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku (do 1492 roku), Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2014, ss. 460.
- Die Kämmereibücher der Danziger Rechtstadt in der zweiten Hälfte des 14. und im 15. Jahrhundert – ein neues Editionsprojekt, w: Editionswissenschaftliches Kolloquium 2013. Neuere Editionen der sogenannten „Ego-Dokumente” und andere Projekte in den Editionswissenschaften, hg. von H. Flachenecker und J. Tandecki unter Mitarb. von K. Kopiński, Toruń 2015 (Publikationen des Deutsch-Polnischen Gesprächskreises für Quellenedition, Bd. 7), s. 295–319.
- Listy cesarza Fryderyka III Habsburga w Archiwum Państwowym w Gdańsku (na marginesie opracowania Regesta Imperii z archiwów pruskich i inflanckich), „Studia Źródłoznawcze”, t. 53, 2015, s. 135–144.
- Najstarsze księgi miejskie Głównego Miasta Gdańska z XIV i początku XV wieku. Studium kodykologiczne, Instytut Historii PAN, Polskie Towarzystwo Historyczne, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2015 (Studia i Materiały do Dziejów Kancelarii w Gdańsku, t. 1, Seria A: Studia, t. 1), ss. 546.
- Użytkowanie średniowiecznych fortyfikacji Głównego Miasta Gdańska w okresie nowożytnym – przegląd źródeł i możliwości badawczych, w: Studia i materiały do dziejów domu gdańskiego, red. E. Kizik, cz. 3, Gdańsk–Warszawa 2015, s. 19–42.
- Sutereny w Gdańsku w XV–XVIII wieku – niedostrzegane zagadnienie badawcze, w: Studia i materiały do dziejów domu gdańskiego, red. E. Kizik, cz. 3, Gdańsk–Warszawa 2015, s. 43–52.
- [wyd.] Najstarsze księgi kamlarskie Głównego Miasta Gdańska z XIV–XV wieku, Instytut Historii PAN, Warszawa 2016 (Studia i Materiały do Dziejów Kancelarii w Gdańsku, t. 2, Seria B: Księgi kamlarskie, t. 1), ss. 375.
- Podatki miejskie a księgowość w Głównym Mieście Gdańsku w późnym średniowieczu, w: Loca scribendi. Miejsca i środowiska tworzące kulturę pisma w dawnej Rzeczypospolitej XV–XVIII stulecia, red. A. Adamska, A. Bartoszewicz, M. Ptaszyński, Warszawa 2016, s. 100–125.
- Gdańsk chancellery and registers in the fourteenth to fifteenth centuries, w: New Studies in Medieval and Renaissance Poland and Prussia. The Impact of Gdańsk, ed. B. Możejko, London–New York 2017 (Routledge Research in Medieval Studies), s. 47–59.
- [wyd.] Księgi małoletnich Głównego Miasta Gdańska z XV wieku, Instytut Historii PAN, Warszawa 2017 (Studia i Materiały do Dziejów Kancelarii w Gdańsku, t. 3, Seria B: Księgi kamlarskie, t. 2), ss. 279.
- [Wspólnie z J. Dąbal, M.Z. Barańskim, K. Daligą, T. Widerskim] Kamienice Głównego Miasta w świetle wstępnych wyników badań archeologiczno-architektonicznych przy ul. Świętojańskiej 6 w Gdańsku, w: XX Sesja Pomorzoznawcza, red. Ewa Trawicka, Gdańsk 2018, s. 355–371.
- W cieniu klasztoru dominikanów. Dzieje terenu objętego badaniami archeologicznymi, w: Domy i ich mieszkańcy w świetle badań archeologiczno-architektonicznych przy ulicy Świętojańskiej 6–7 w Gdańsku, red. J. Dąbal, Gdańsk 2018, s. 35–54.
- Oszustwa w handlu gdańskim (XIV – pierwsza połowa XVI w.), w: Średniowieczny mercator christianus. Praktyka, organizacja, idee etyczne i religijne, red. M.W. Bukała, G. Myśliwski, Rzeszów 2018, s. 43–60.
- Das Problem der Christianisierung Polens, Preußens und Pommerellens in der neuzeitlichen Danziger Geschichtsschreibung, w: Historiografie s mĕstem spojená. Historiografie o mĕstech a historiografie ve mĕstech. Stati a rozšířené příspěvky z 35. vědecké konference Archivu hlavního města Prahy, uspořádané ve spolupráci s Historickým ústavem Akademie věd ČR, v. v. i., Fakultou humanitních studií Univerzity Karlovy v Praze, Filozofickou fakultou Univerzity J. E. Purkyně v Ústí nad Labem a Masarykovým ústavem a Archivem Akademie věd ČR, v. v. i., ve dnech 4. a 5. října 2016 v Clam-Gallasově paláci v Praze / Historiography connected with Cities. Historiography of Cities and in Cities. Articles and longer works from the 35th international research conference of the Prague City Archives held in cooperation with the Institute of History at the Czech Academy of Sciences, the Faculty of Humanities at Charles University in Prague, the Faculty of Arts at Jan Evangelista Purkynĕ University in Ústí nad Labem and the Masaryk Institute and Archives of the Czech Academy of Sciences on 4 and 5 October 2016 at the Clam-Gallas Palace in Prague, red. O. Fejtová, V. Ledvinka, M. Maříková, J. Pešek, Praga 2018 („Documenta Pragensia”, vol. 37), s. 499–512.
- Paul Simson oraz jego działalność społeczna, dydaktyczna i naukowa, w: Wokół Wielkiej Synagogi w Gdańsku. Szkice z dziejów lokalnej społeczności żydowskiej, red. E. Barylewska-Szymańska, Gdańsk 2019, s. 117–142.
- [wraz z Bettiną Schröder-Bornkampf] Rechnungsbücher der Stettin-Danziger Kaufmannsfamilie Loitz – ein neues Editionsprojekt, w: Editionswissenschaftliches Kolloquium 2019. Urkundenbücher, Chroniken, Amtsbücher, alte und neue Editionsmethoden, hg. von Helmut Flachenecker, Krzysztof Kopiński, Janusz Tandecki, Toruń 2019, s. 201–220.
- Die Anfänge des öffentlichen Bankwesens im neuzeitlichen Danzig, w: Geld, Prestige, Verantwortung. Bankiers und Banken als Akteure im wirtschaftlichen, politischen und kulturellen Netzwerk im (Nordost-)Europa des 16.–20. Jahrhunderts, hg. von David Feest, Aleksandra Lipińska, Agnieszka Pufelska, Kiel 2020, s. 67–105.
- City and money during a war: Gdańsk debt during the Thirteen Years’ War, w: Monetisation and Commercialisation in the Baltic Sea, 1050–1450, ed. by Dariusz Adamczyk, Beata Możejko, Abingdon–New York 2021 (Studies in Medieval History and Culture), s. 159–172.
- Działalność edytorska historyków gdańskich w XIX wieku, w: Teraźniejszość przeszłości. Muzealnictwo i historiografia w Gdańsku i na Pomorzu do roku 1945, red. Ewa Barylewska-Szymańska, Gdańsk 2021, s. 302–313.
- Recepcja pruskiego przywileju inkorporacyjnego Kazimierza Jagiellończyka w Gdańsku w XV–XVI w., „Studia z Dziejów Średniowiecza”, t. 25, 2022, s. 363–398.
- Tätigkeit des Kaufmanns- und Bankhauses Loitz vor dem Hintergrund der politischen und wirtschaftlichen Lage Danzigs in der zweiten Hälfte des 16. Jahrhunderts, „Porta Aurea”, nr 21, 2022, s. 21–57.
- Odkrycia archeologiczne w Gdańsku i ich recepcja w środowisku naukowym Prus w XVII i XVIII wieku, „Gdański Notatnik Historyczny”, t. 1, 2022, s. 5–34.
- Źródło prawa do dziejów ławy Głównego Miasta Gdańska w XV wieku, „Gdański Notatnik Historyczny”, t. 1, 2022, s. 64–71.
- [wyd. wraz z Adamem Kozakiem, Adamem Szwedą i Sobiesławem Szybkowskim] Dokumenty i listy z epoki jagiellońskiej z Archiwum Państwowego w Gdańsku. Edycja krytyczna. Seria 2: Listy duchowieństwa, urzędników, szlachty i miast polskich z Archiwum Państwowego w Gdańsku, t. 1: do 1479 roku, Warszawa 2023 (Folia Jagellonica. Fontes, t. 9).
- [oprac.] Privilegia Casimiriana. Przywileje króla Kazimierza IV Jagiellończyka dla Gdańska z okresu wojny trzynastoletniej, Gdańsk 2023 (Źródła do Dziejów Gdańska, t. 1).
- Soziale, wirtschaftliche und kulturelle Kontakte der Städte und Bürger in den Ländern des Königreichs Ungarn und des Fürstentums Siebenbürgen mit Danzig im 16. bis zum 18. Jahrhundert, w: Zwischen Ostsee und Adria. Ostmitteleuropa im Mittelalter und in der Frühen Neuzeit. Politische, wirtschaftliche, religiösische und wissenschaftliche Beziehungen, hg. von Attila Bárány, Roman Czaja, László Pósán, Debrecen 2023 (Memoria Hungariae, vol. 14), s. 235–300.
- The Craft of the Late Medieval and Early Modern Times in the Academic Writings of Maria Bogucka, „Acta Poloniae Historica”, vol. 127, 2023, s. 37–56.
- The 1442 fire of the Crane in the Main Town of Gdańsk: Legal and financial issues connected with maintaining fortifications in the great Prussian city in the late Middle Ages, w: Pre-modern Towns at the Times of Catastrophes. East Central Europe in a Comparative Perspective, ed. by Michaela Antonín Malaníková, Beata Możejko, Martin Nodl, Abingdon–New York 2024, s. 74–90.
- Die Stadtbücher der Danziger Rechtstadt und anderer Hansestädte im Spätmittelalter – ein Vergleich der Kanzleisysteme, w: Viele Welten des Ostseeraumes. Politischer, wirtschaftlicher und kultureller Austausch vom Hochmittelalter bis zum Beginn der Neuzeit, hg. von Paul Srodecki, Ludwig Steindorff, Marburg 2024 (Tagungen zur Ostmitteleuropaforschung, Bd. 43), s. 333–353.
- Działalność naukowa Bernarda Janika (1904–1977). Z dziejów powiązań naukowych gdańskiego środowiska historycznego po II wojnie światowej, w: Teraźniejszość przeszłości. Muzealnictwo oraz historiografia w Gdańsku i na Pomorzu po roku 1945, red. Ewa Barylewska-Szymańska, Sylwia Bykowska, Gdańsk 2024, s. 614–656.
- Cechy w Gdańsku w późnym średniowieczu i czasach nowożytnych (XIV–XVIII wiek), w: Wspólnoty pracy i wiary. Cechy w miastach Prus Królewskich, t. 1: Eseje, red. Franciszek Skibiński, Gdańsk 2024, s. 23–39.
- O szyderstwach na gdańskiej ulicy i ochronie prawnej honoru kobiet w XV wieku na tle miast niemieckich, „Studia z Dziejów Średniowiecza”, t. 27, 2024, s. 76–110.
- Żuraw nad Motławą jako przedsiębiorstwo miejskie w późnośredniowiecznym i wczesnonowożytnym Gdańsku, „Studia Historica Gedanensia”, t. 16, 2025, cz. 1, s. 78–106.
- Die ältesten Stadtbücher der Rechtstadt Danzig im Kontext des Stadtbuchwesens der Hansestädte im 14. und 15. Jahrhundert, w: Stadtbücher I. Überlieferung und Erschließung mittelalterlicher und frühneuzeitlicher Stadtbücher in Deutschland, Tschechien, Österreich, Polen, Ungarn und der Slowakei, hg. von Henning Steinführer, Peter Johanek, Jörg Oberste, Köln 2025, s. 325–340.
- Dom gdański i jego mieszkańcy od późnego średniowiecza do połowy XIX wieku, t. 1: Przed progiem, red. Edmund Kizik, Gdańsk–Warszawa 2025. [rozdziały:Prawo miejskie, s. 185–187; Własność obywateli, s. 195–200; Obciążenia nieruchomości, s. 209–218; Księgi gruntowe, s. 219–229; Kształtowanie ustroju hipotecznego, s. 230–232; Dom jako własność miejska, s. 233–239.]
- Die Anfänge des öffentlichen Bankwesens im neuzeitlichen Danzig, w: Geld, Prestige, Verantwortung. Bankiers und Banken als Akteure im wirtschaftlichen, politischen und kulturellen Netzwerk im (Nordost-)Europa des 16.–20. Jahrhunderts, hg. von David Feest, Aleksandra Lipińska, Agnieszka Pufelska, Kiel 2020, s. 67–105.City and money during a war: Gdańsk debt during the Thirteen Years’ War, w: Monetisation and Commercialisation in the Baltic Sea, 1050–1450, ed. by Dariusz Adamczyk, Beata Możejko, Abingdon–New York 2021 (Studies in Medieval History and Culture), s. 159–172.Recepcja pruskiego przywileju inkorporacyjnego Kazimierza Jagiellończyka w Gdańsku w XV–XVI w., „Studia z Dziejów Średniowiecza”, t. 25, 2022, s. 363–398.