Małgorzata Gmurczyk-Wrońska

Udział w grantach i projektach badawczych:

Projekty zrealizowane:

1. Kierownik i wykonawca projektu grantowego afiliowanego w IH PAN, finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, 2008–2011, nr NN 108 108434, „Stanisław Patek i jego czasy – biografia Stanisława Patka (1866–1944), adwokata i dyplomaty”; 
2. uczestnik i wykonawca w projekcie grantowym afiliowanym w IH PAN, finansowanym przez NPRH, nr 11H 13 013982, „Pierwsza wojna światowa na ziemiach polskich. Oczekiwania-doświadczenia-konsekwencje”, 2014–2018.
3. uczestnik i wykonawca w projekcie grantowym afiliowanym w IH PAN, finansowanym przez NPRH, nr 11H 13 014582, „Protokoły posiedzeń Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1923”, 2015–2020.
4. uczestnik i wykonawca w projekcie grantowym afiliowanym w IH PAN, finansowanym przez NPRH, nr 3 aH 15003083 (moduł umiędzynarodowienie), „Stanisław Patek w dyplomacji i polityce (1914–1939)”, 2016–2019.

W toku realizacji:

1. uczestnik i wykonawca w projekcie grantowym afiliowanym w Akademii Sztuki Wojennej, finansowanym przez Ministerstwo Edukacji i Nauki „Kampania polska 1939 roku – synteza”, nr MEiN/2021/DPI/319, 2022–2026.

Książki:

1. Polacy we Francji w latach 1871–1914. Społeczność polska we Francji i jej podstawy materialne, Warszawa 1996.
2. Polska – niepotrzebny aliant Francji? (Francja wobec Polski w latach 1938–1944), Warszawa 2003.
3. Stanisław Patek. Raporty i korespondencja z Moskwy (1927–1932), Warszawa 2010.
4. Stanisław Patek w dyplomacji i polityce (1914–1939), Wydawn. Neriton, Instytut Historii PAN, Warszawa 2013, ss. 528.
5. Oprac.: Stanisław Patek. Raporty i korespondencja z Moskwy (1927–1932), wyd. 2 popr. i uzup., Wydawn. Neriton, Instytut Historii PAN, Warszawa 2013, ss. 498.
6. Stanisław Patek in Diplomacy and Politics (1914–1939). From the History of Polish Diplomacy, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2019, ss. 509.
7. Protokoły posiedzeń Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1923, t. IV Gabinet Leopolda Skulskiego 15 grudnia 1919 – 17 czerwca 1920, Gabinet Władysława Grabskiego 24 czerwca 1920 – 23 lipca 1920, Wydawnictwo Instytutu Historii PAN, Warszawa 2021, ss. 1017 (wydawnictwo źródłowe opracowanie).

Artykuły:

1. Instytut d’Histoire du Temps Présent – kierunki badawcze, „Dzieje Najnowsze”, nr 3, 1997, s. 255–260.
2. Kontrowersje wokół Polski w opiniach politycznych i prasowych Francji (październik 1938–marzec 1939), „Dzieje Najnowsze”, nr 3, 1999, s. 139–157.
3. „Drôle de paix” a „drôle de guerre” – Polska w polityce francuskiej: problemy badawcze i spory, w: Przełomy w historii. XVI Powszechny Zjazd Historyków Polskich. Wrocław 15–18 września 1999 roku. Pamiętnik, t. II, cz. II, Toruń 2000.
4. „Praska Wiosna” w „Dziennikach” Stefana Kisielewskiego i „Kulturze paryskiej”, „Dzieje Najnowsze”, nr 3, 2000, s. 191–199.
5. Polski wrzesień 1939 r. widziany z Paryża, „Dzieje Najnowsze”, nr 2, 2001, s. 57.
6. Czy i dlaczego francuski Rząd Tymczasowy nie chciał uznać w 1944 r. PKWN, „Dzieje Najnowsze”, nr 3, 2003, s. 185–197.
7. Polskie wychodźstwo popowstaniowe w świecie francuskiego indywidualizmu, w: Ku Niepodległej. Ścieżki polskie i francuskie 1795–1918. Profesorowi Wiesławowi Śladkowskiemu z okazji 50-lecia pracy naukowej, pod redakcją Małgorzaty Willaume, Lublin 2005, s. 441–450.
8. Rok 1945 w najnowszych publikacjach francuskich, „Dzieje Najnowsze”, nr 4, 2005, s. 19–35.
9. Francja–Europa: wyzwania stojące przed Francją w programie Nicolasa Sarkozy’ego, „Studia Międzynarodowe”, nr 1–4 (t. 3), Radom 2007, s. 23–38.
10. ZSRR i Francja w polityce zagranicznej rządu polskiego w latach 1941–1944: koncepcje i realia (zarys tematyki), w: Świat wokół Rzeczypospolitej. Problematyka zagraniczna w polskiej myśli politycznej w pierwszej połowie XX wieku, pod red. Waldemara Parucha i Krystyny Trembickiej, Lublin 2007, s. 161–175.
11. Stanisław Patek – szkic do biografii: stan badań, źródła, problemy badawcze, „Dzieje Najnowsze” 3, 2007, s. 3–25.
12. Wydarzenia maja 1968 roku we Francji – przegląd badań, „Dzieje Najnowsze” 1, 2008, s. 39–43.
13. Tradycja i współczesność dyplomacji – badania i analizy francuskie, „Polski Przegląd Dyplomatyczny”, nr 2(36) marzec–kwiecień 2007, s. 125–145.
14. Maj 1968 roku we Francji, „Przegląd Polityczny”, nr 88, 2008, s. 22–27.
15. Ruch komunistyczny i Rosja w dokumentach dyplomatycznych – raporty Aleksandra hr. Dzieduszyckiego, „Polski Przegląd Dyplomatyczny”, t. 8, nr 3(43) 2008, s. 156–181.
16. ZSRR w raportach Stanisława Patka, „Dzieje Najnowsze” 4, 2008, s. 159–174.
17. Julian Brun – krytyczny szkic do portretu komunisty, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”, t. XLV, Warszawa 2010, s. 123–141.
18. Instytucjonalne aspekty personalizacji polityki we Francji w okresie V Republiki na przykładzie prezydentury Nicolasa Sarkozy’ego, „Zeszyty Naukowe” 2(64), 2011 ALMAMER, s. 19–32.
19. Adwokat wobec rosyjskiego systemu karnego i politycznego – przykład Stanisława Patka, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”, t. 47, 2012, s. 182–200.
20. Gospodarka w cieniu dyplomacji. Rokowania Stanisława Patka o polsko-sowiecki traktat handlowy w latach 1928–1930, „Przegląd Wschodni”, t. 12, 2012, z. 1(45), s. 99–122.
21. Negocjacje polsko-sowieckie o pakt o nieagresji w roku 1927 i w latach 1931–1932, „Dzieje Najnowsze” 44, 2012, nr 3, s. 21–51.
22. Qui est frère est qui est ennemi? Les Polonais dans la Wehrmacht sur le territoire français, w: Annexion et nazification en Europe. Actes du colloque de Metz 7 – 8 novembre 2003, pod red. Sylvain Schirmann, s. 101–108, www.memorial-alsace-moselle.com.
23. Stanislas Patek and aspects of russian law enforcement in the Kingdom of Poland, 1875–1914, „Studies info the History of Russia and Central-Eastern Europe” XLVII.
24. Polska–Francja (październik 1938 – październik 1939). Aspekty dyplomatyczne i wojskowe, cz. 2, w: Kampania polska 1939 r. Polityka – społeczeństwo – kultura, t. 1: Strategia, pod red. Marka Piotra Deszczyńskiego, Tymoteusza Pawłowskiego, Wydawn. Neriton, Warszawa 2013, s. 481–490.
25. Z sali sądowej do dyplomacji. Stanisława Patka starcia i negocjacje z Rosją, w: (P)o zaborach, (p)o wojnie, (p)o PRL. Polski dyskurs postzależnościowy dawniej i dziś, pod red. Hanny Gosk, Ewy Kraskowskiej, Wydawn. Universitas, Kraków 2013, s. 117–134.
26. Czy Stany Zjednoczone Ameryki przygotowują się do wojny? Działalność senackiej komisji Nye’a w raportach ambasady RP w Waszyngtonie z lat 1934–1936, „Dzieje Najnowsze”, R. 45, 2013, nr 4, s. 3–10.
27. Dyplomatyczne tarcia polsko-sowieckie na tle zabójstwa połpreda sowieckiego w Warszawie Piotra Wojkowa, „Dzieje Najnowsze”, R. 45, 2013, nr 1, s. 61–71.
28. Rosja sowiecka i bolszewizm w interpretacjach Stanisława Patka, „Przegląd Wschodni”, t. 12, 2012/2013, z. 3(47), s. 633–648.
29. Dyplomaci i politycy sowieccy w Kartach Informacyjnych poselstwa RP w Moskwie (rok 1927), „Europa Orientalis. Studia z dziejów Europy Wschodniej i państw bałtyckich” 4, 2013 s. 121–139.
30. Obraz Chin w raportach dyplomatycznych Stanisława Patka z lat 20. XX w., „Azja-Pacyfik. Społeczeństwo-polityka-gospodarka” 16, 2013 s. 57–68.
31. France in International Relations of the Second Half of the 20th Century and the Early 21st Century – Priorities in Foreign Policy, „Athenaeum. Polish Political Science Studies” 44, 2014, s. 45–62.
32. Polska, bolszewicy i „biała” Rosja – z wschodniej polityki Francji (1918–1921), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 49, 2014, s. 73–92.
33. Polska w przekazie informacyjnym we Francji (październik 1938 – październik 1939 r.), w: Kampania polska 1939. Polityka-społeczeństwo-kultura, t. 2, pod red. Marka P. Deszczyńskiego i Tymoteusza Pawłowskiego, Warszawa 2014, s. 436–452.
34. Pomiędzy patriotyzmem i przyzwoleniem na wojnę a przymusem i buntem przeciwko wojnie. Francuska historiografia na temat pierwszej wojny światowej, „Dzieje Najnowsze” 46, nr 3, 2014, s. 83–97.
35. Sami i z sojusznikami – sukcesy i porażki polskiej dyplomacji w negocjacjach z ZSRR w latach 1927–1932, w: Między Rosją a Niemcami. Dyplomacja środkowoeuropejska w XX wieku, t. 1: Lata 1901–1945, red. Elżbieta Alabrudzińska, Wydawn. Mado, Toruń 2014, s. 113–141.
36. Francja wobec wojny i pokoju Polski z bolszewikami (1919–1921), „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” 142, z. 4, 2015, s. 573–590.
37. La Pologne dans «la sphère soviétique» – quelle place pour la France?, „Revue d’histoire diplomatique” 4, 2015, s. 329–342.
38. Latvia in the Plans and Actions of Polish Diplomacy towards the Soviet Union in 1920–1932. Latvijas, „Vēstures Institūta Žurnāls”, nr 3(96), 2015, s. 45–63.
39. Tylko zorganizowana Europa może powstrzymać Rosję – nieznane memorandum na temat spraw polsko-sowiecko-bałtyckich z kwietnia 1926 r., „Dzieje Najnowsze” 47, nr 1, 2015, s. 203–213.
40. Akt 5 listopada z francuskiej perspektywy, w: Akt 5 listopada 1916 i jego konsekwencje dla Polski i Europy, red. nauk. Jarosław Kłaczkow, Krzysztof Kania, Zbigniew Girzyński, Wydawn. Adam Marszałek, Toruń 2016, s. 309–319.
41. Czy rok 1916 był istotny dla spraw polskich w polityce Francji?, „Dzieje Najnowsze” 48, nr 3, 2016, s. 37–50.
42. Dyplomatyczna gra czy rzeczywista próba pozyskania dawnego alianta. Francuska dyplomacja wobec ZSRS w przededniu i w czasie II wojny światowej, w: Dyplomacja europejska wobec wyzwań XX i XXI wieku, red. nauk. Elżbieta Alabrudzińska, Wydawn. Adam Marszałek, Toruń 2016, s. 105–126.
43. Francuski Komitet Wyzwolenia Narodowego i Rząd Tymczasowy Republiki Francuskiej wobec „dawnej i nowej Polski” – zamknięcie, otwarcie?, w: Polska 1944. Perspektywa sojuszników i wrogów, red. Martyna Grodzka-Rejak, Dawid Golik, Instytut Pamięci Narodowej-Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Akademia Ignatianum, Wydawn. WAM, Kraków 2016, s. 165–190.
44. Independence in the Vicinity of the Empire. Polish-Soviet Negotiations on Non-Aggression Pact and Moscow Protocol in 1925–1932, „Europa Orientalis. Studia z Dziejów Europy Wschodniej i Państw Bałtyckich” 7, 2016, s. 101–118.
45. Stanisław Patek – dyplomata Piłsudskiego w latach 1914–1935, w: Polska w dyplomacji europejskiej w XX–XXI wieku, red. nauk. Elżbieta Alabrudzińska, Wydawn. Adam Marszałek, Toruń 2016, s. 11–38.
46. W cieniu wielkiej polityki. Rosa Bailly a stosunki francusko‑polskie w latach 1916–1945, w: „Żyłam z Wami, cierpiałam i płakałam z Wami”. Międzynarodowa Konferencja Naukowa w 100-lecie rozpoczęcia działalności Rosy Bailly na rzecz Polski oraz 40. rocznicę jej śmierci, red. nauk. Łukasz Stefaniak, Norbertinum, Lublin 2016, s. 21–40.
47. Z działań polskiej dyplomacji we Francji w 1918 r. – memoriał Stanisława Gutowskiego do władz francuskich, „Historia i Polityka”, nr 17(24), 2016, s. 9–27.
48. Francja i jej rosyjski „sojusznik” w latach 1917–1921, w: Yesterday. Studia z historii najnowszej. Księga dedykowana prof. Jerzemu Eislerowi w 65. rocznicę urodzin, komitet red.: Jan Olaszek i in., Instytut Historii PAN, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2017, s. 53–68.
49. Francuskie źródła do badania polskiej kultury dyplomatycznej, w: Współczesna kultura dyplomatyczna. Przybliżenie pierwsze, pod red. Ryszarda Stemplowskiego, Wydawn. Nauk. SCHOLAR, Warszawa 2017, s. 103–113.
50. Francuski okres prezydentury Władysława Raczkiewicza: jego analizy polityczne i plany na przyszłość, w: Londyńska reduta, t. 1: Władysław Raczkiewicz (1885–1947), red. Jarosław Kłaczkow i in., Wydawn. Adam Marszałek, Toruń 2017, s. 273–284.
51. Not Russia, but France and England shall decide about Poland: the diplomatic action of Roman Dmowski in 1916–17, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 52, no. 3: Special Issue, 2017, s. 27–45.
52. Twórcy Konstytucji 3 maja, w: Wielcy Polacy. Perły kultury narodowej, red. Janina Marcinak-Kozłowska, Wydawn. BUK, Białystok 2017, s. 153–164.
53. Adwokaci warszawscy w latach Wielkiej Wojny, w: Perspektywy przegranych i zwycięzców Wielkiej Wojny: zbiorowe tożsamości i indywidualne doświadczenia w Europie Środkowo-Wschodniej (1914–1921), red. nauk. A. Nowak, „Metamorfozy Społeczne” 19, Instytut Historii PAN, Warszawa 2018, s. 331–382.
54. Józef Piłsudski’s Diplomacy (1914–1918): between Central Powers and the Entente, w: Józef Piłsudski: Under the Banners of White Eagle and Pahonia. On the Centenary of Polish Independence, red. W. Suleja, T. Wolsza, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2018, s. 31–45.
55. Francja wobec Jałty, w: Jałta. Rzeczywistość, mit i pamięć, pod red. S. Łukasiewicza, Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Warszawa 2019, s. 189–206.
56. Londyn, Paryż i Bukareszt – Sojusze II Rzeczypospolitej [London, Paris and Bucharest: the alliances of the second Polish Republic], w: Dyplomacja w służbie Rzeczypospolitej 1918–1939 (artykuły i studia). Publikacja pokonferencyjna z okazji Dnia Służby Zagranicznej 16 listopada 2018 roku [Diplomacy in the service of the Second Polish Republic 1918–1939 (articles and studies). Proceedings of the Foreign Service Day Conference 16 November 2018], Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 2019, s. 53–62, 157–166 (tekst w jęz. polskim i angielskim).
57. Rosja – utracony aliant Francji w 1917 r. Znaczenie, konsekwencje, w: 1917. Przełomowy rok Wielkiej Wojny?, red. nauk. J. Snopko, G. Zackiewicz, Wydawn. Uniw. w Białymstoku, Białystok 2019, s. 66–76.
58. Pozyskać Francję. Zabiegi Józefa Piłsudskiego o wsparcie Francji po I wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze”, R. 51, nr 2, 2019, s. 247–263, doi: 10.12775/DN.2019.2.13.
59. Józefo Piłsudskio diplomatija 1914–1918 m. Tarp Centrinių valstrybių ir Antantѐ, w: Be emocijų. Lenkų ir lietuvių dialogas apie Józefą Piłsudskį, red. D. Jastrzębska-Golonka, A. Nikžentaitis, W. Suleja, T. Wolsza, Lenkijos Tautos Atminties Institutas. Baudžiamojo Persekiojimo už Nusikaltimus Lenkų Tautai Komisija, Lenkijos Institutas Vilniuje, Lietuvos Istorijos Institutas, Warszawa 2021, s. 54–67. Tłumaczenie artykułu z jęz. polskiego: Dyplomacja Józefa Piłsudskiego w latach 1914–1918. Pomiędzy państwami centralnymi a ententą, w: Bez emocji. Polsko-litewski dialog o Józefie Piłsudskim, pod red. D. Jastrzębskiej-Golonkowej, A. Nikžentaitisa, W. Sulei i T. Wolszy, Warszawa 2020.
60. The Versailles order from the French perspective. Has France won the victory?, w: After the Peace Treaty of Versailles (1919): New Order of Central Europe, red. Miloš Řezník, Dariusz Makiłła, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2020,  s. 149–160.
61. Komunizm (system sowiecki) w interpretacjach polskich dyplomatów w Moskwie w okresie międzywojennym, w: Polskie wizje i oceny komunizmu (1917–1989), red. Marka Kornata i Roberta Łatki, Warszawa 2020, s. 48–58.
62. Konferencja w Locarno – kontekst polsko-francusko-niemiecki, w: Polska i Niemcy. Od odzyskania niepodległości do Rapallo i Locarno 1918/1922–1926/1934. Zbiór studiów, red. nauk. Dariusza Makiłły, Warszawa 2020, s. 71–82.
63. Protokół Litwinowa a polskie koncepcje pokoju w Europie Wschodniej, w: Polska dyplomacja w staraniach o pokój (1918–1939). Zbiór studiów, red. Marka Kornata i Magdaleny Satory, Warszawa 2020, s. 91–115.
64. The French Committee of National Liberation and the Provisional Government of the French Republic Against: the Old and New Poland – An Opening or Closure?, w: Poland in 1944. The Perspective of Allies and Enemies. red. Martyna Grądzka-Rejak, Dawid Golik, Warszawa–Kraków 2020, s. 166–192.
65. Pozyskać Królestwo Polskie. Z dokumentacji Sekretariatu Generalnego Naczelnego Komitetu Narodowego z 1914 r. i pierwszej połowy 1915 r., „Dzieje Najnowsze”, nr 3, 2020, s. 75–88.
66. Belgijscy dyplomaci o Polsce w okresie II wojny w świetle publikacji La politique polonaises à la lumière des rapports diplomatiques belges (1939–1945), red. Józef Łaptos, Commission Royale d’Histoire, Bruksela 2021, „Przegląd Zachodni” 4(381) 2021, s. 129–138.
67. L’Allemagne et le traité de Versailles: quelle place dans le système européen? „Guerres mondiales et conflits contemporains”, nr 282: L’Europe de Versailles, 2021, s. 25–33.
68. Dyplomacja Józefa Piłsudskiego w latach 1914–1918. Pomiędzy państwami centralnymi a ententą, w: Bez emocji. Polsko-litewski dialog o Józefie Piłsudskim, wyd. drugie, poprawione i rozszerzone, red. D. Jastrzębskiej-Golonkowej, A. Nikžentaitisa, W. Sulei i T. Wolszy, Warszawa 2021, s. 56–70.
69. Polish-Soviet Negotiations of 1926–32 over a Non-Aggression Pact and the Baltic Clause, w: In The Shadow of the Soviet Empire. Poland and Finland. Two Borderlands. Studies and Essays, red. Marek Kornat, Warszawa 2021, s. 45–70.
70. L’établissement des relations diplomatiques entre la Belgique et la Pologne après la Première Guerre mondiale : la tradition de l’amitié et les nouveaux défis (1919–1921), w: La Pologne des Belges. Evolution d’un regard (XXe–XXIe siècles), red. Przemysław Szczur, Kraków 2021, s. 47–67.
71. Traktat Ryski z perspektywy Paryża, w: Zwycięski pokój czy rozejm na pokolenia? Traktat ryski z perspektywy 100 lat, red. Zbigniew Girzyński, Jarosław Kłaczkow, Warszawa 2022, s. 135–154.
72. Condamnées à s’allier. La Pologne et la France à la fin de la Grande Guerre et dans l’immédiat après-guerre (1917–1921), „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 19, nr 2, 2022, s. 21–38.
73. [Wspólnie z: M. Wołos, M. Kornat, Ł. Adamski] Rosyjska edycja dokumentów dyplomatycznych do stosunków polsko-sowieckich. Co nowego?, „Kwartalnik Historyczny” 129, nr 4, 2022, s. 893–951.
74. Emigracja zarobkowa z Galicji do Francji na początku XX w. – stan badań i postulaty badawcze, „Dzieje Najnowsze” 55, nr 2, 2023, s. 31–47.