Edmund Kizik
profesor nauk humanistycznych – 2005
Zakład Dziejów Pomorza (kierownik)
Pracownia Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski (kierownik)
- Członek Zespołu Historii Miast przy Komitecie Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk
- Przewodniczący Rady Muzeum Gdańska
- Członek Rady Kultury przy Prezydent Gdańska Aleksandrze Dulkiewicz
Udział w grantach i projektach badawczych:
- „Dom gdański i jego mieszkańcy od późnego średniowiecza do połowy XIX w.”, 2014–2018 – projekt badawczy nr 2013/09/B/HS3/00603 finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki (konkurs OPUS 5), realizowany w Pracowni Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski IH PAN (kierownik: prof. dr hab. Edmund Kizik).
- „Interdyscyplinarne opracowanie naukowe zespołu 192 średniowiecznych paramentów liturgicznych z kościoła NMP w Gdańsku, przechowywanego obecnie w Muzeum Narodowym w Gdańsku, ze szczególnym uwzględnieniem badań technologiczno-technicznych”, 2014–2018 – projekt badawczy nr 2013/09/B/HS2/01197 finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki (konkurs OPUS 5), realizowany w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (kierownik: prof. Helena Hryszko).
- „Święto władzy. Ceremonie publiczne w wielkich miastach Prus Królewskich w XVI–XVIII wieku”, 2016–2019 – projekt badawczy nr 2015/17/B/HS3/00169 finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki (konkurs OPUS 9), realizowany w Pracowni Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski IH PAN (kierownik: prof. dr. hab. Edmund Kizik).
- „Historia Gdańska”, t. 6: 1945–1990, 2017–2022 – projekt badawczy finansowany z dotacji bazowej IH PAN oraz przez Miasto Gdańsk, realizowany w Pracowni Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski IH PAN i IPN Oddział w Gdańsku (koordynatorzy: prof. dr hab. Edmund Kizik, prof. dr hab. Mirosław Golon).
- „Historiografia pruska XVI–XVIII. Bibliografia rozumowana prac drukowanych”, wraz z dr. Marcinem Grulkowskim (projekt w przygotowaniu).
Edycje źródłowe:
- [Wspólnie z Radosławem Grześkowiakiem] Sowiźrzał krotochwilny i śmieszny. Krytyczna edycja staropolskiego przekładu Ulenspiegla, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2005, ss. 460.
- [Wyd.] Nicolausa Volckmara Viertzig Dialogi (1612). Źródło do badań nad życiem codziennym w dawnym Gdańsku, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2005, ss. 294.
- [Oprac. wspólnie z Christoferem Herrmannem] Chronik der Marienkirche in Danzig. Das „Historische Kirchen-Register” von Eberhard Bötticher (1616). [Kronika Kościoła Mariackiego w Gdańsku. „Historisches Kirchen-Register” Eberharda Böttichera (1616)], „Veröffentlichungen aus den Archiven Preußischer Kulturbesitz” 67, Böhlau Verlag, Kolonia–Weimar–Wiedeń 2013, ss. 776.
Monografie, syntezy, redakcje zbiorów artykułów:
- Mennonici w Gdańsku, Elblągu i na Żuławach Wiślanych w drugiej połowie XVII i w XVIII w. Studium z dziejów małej społeczności wyznaniowej, Gdańsk 1994.
- [Wspólnie z C. Badstübner-Kizik] Polnische Forschungen zu Alltag und Materieller Kultur des Mittelalters und der frühen Neuzeit. Eine Auswahlbibliographie, „Medium Aevum Quotidianum” 23, Krems 1991.
- Śmierć w mieście hanzeatyckim w XVI–XVIII wieku. Studium z nowożytnej kultury funeralnej, Gdańsk 1998.
- Wesele, kilka chrztów i pogrzebów. Uroczystości rodzinne w mieście hanzeatyckim w XVI–XVIII wieku, „Gdańskie Studia z Dziejów Nowożytnych” 1, Gdańsk 2001.
- [Red. wspólnie z E. Barylewską-Szymańską i W. Szymańskim] Gdańszczanin w Berlinie. Daniel Chodowiecki i kultura 2. połowy XVIII wieku w Europie Północnej. Materiały z sesji / Ein Danziger in Berlin. Daniel Chodowiecki und die Kultur Nordeuropas in der 2. Hälfte des 18. Jahrhunderts, „Dom Uphagena” 2, Gdańsk 2002.
- [Red. wspólnie z J. Friedrichem] Studia z historii sztuki i kultury Gdańska i Europy Północnej. Prace poświęcone pamięci Doktor Katarzyny Cieślak, Gdańsk 2003.
- Ciech 1945–2005. Dzieje spółki, Gdańsk 2005.
- Die reglementierte Feier. Hochzeiten, Taufen und Begräbnisse in der frühneuzeitlichen Hansestadt, „Klio in Polen” 10, Osnabrück 2008.
- [Red.] Studia i materiały do dziejów domu gdańskiego, cz. 1, Gdańsk 2009; cz. 2, Gdańsk–Warszawa 2011; cz. 3, Gdańsk–Warszawa 2015; cz. 4, Gdańsk–Warszawa 2016.
- [Red.] Gdańsk w epoce Bartholomäusa Milwitza. Materiały z sesji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska i Klasztor OO. Karmelitów w Gdańsku dnia 15 maja 2008 roku, „Res Gedanenses. Studia i Materiały Muzeum Historycznego Miasta Gdańska” 4, Gdańsk 2010.
- [Red.] Dżuma, ospa, cholera. W trzechsetną rocznicę wielkiej epidemii w Gdańsku i na ziemiach Rzeczypospolitej w latach 1708–1711. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska i Instytut Historii PAN w dniach 21–22 maja 2009 roku, „Res Gedanenses. Studia i Materiały Muzeum Historycznego Miasta Gdańska” 5, Gdańsk 2012.
- [Red.] Prusy Królewskie. Społeczeństwo, kultura, gospodarka 1454–1772, Gdańsk 2012.
- [Red. wspólnie z G. Berendtem] Szkice z życia codziennego w Gdańsku w latach 1945–1989, „Publikacje Gdańskiego Oddziału IPN” 27, Gdańsk 2012.
- [Wspólnie z Tomaszem Jurkiem] Historia Polski do 1572, PWN, Warszawa 2013, ss. 781.
- [Wspólnie z Hansem-Jürgenem Bömelburgiem] Altes Reich und Alte Republik. Deutsch-polnische Beziehungen und Verflechtungen 1500–1806, „Deutsch-Polnische Geschichte”, t. 2: Frühe Neuzeit., Verlag WGB: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2014, ss. 216.
- [Red. wspólnie z S. Bykowską i P. Paluchowskim] Rządzący i rządzeni. Władza i społeczeństwo Gdańska od średniowiecza po współczesność. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska i Stowarzyszenie Rajcy Gdańscy w dniach 24 października 2014 r., 29–30 maja 2015 r., „Res Gedanenses. Studia i Materiały Muzeum Historycznego Miasta Gdańska” 9, Gdańsk 2015.
- [Red. wspólnie z C. Badstübner-Kizik] Entdecken – Erforschen – Bewahren. Beiträge zur Kunstgeschichte und Denkmalpflege. Festgabe für Sybille Badstübner-Gröger zum 12. Oktober 2015, Berlin 2016.
- [Red. wspólnie ze S. Kościelakiem] Gdańsk protestancki w epoce nowożytnej. W 500-lecie wystąpienia Marcina Lutra, t. 1: Eseje, Gdańsk 2017.
- [Red. wspólnie z M. Golonem] Gdańsk 1945–1990. Studia – materiały – analizy, t. 1, Gdańsk–Warszawa 2017.
- [Red.] Król jedzie! Wizyty władców polskich w Gdańsku XV–XVII w. Katalog wystawy czynnej w Muzeum Gdańska od 6 lipca do 30 października 2018 r., t. 1: Eseje, „Res Gedanenses. Studia i materiały Muzeum Gdańska”, t. 15 (1), Gdańsk 2018.
- [wspólnie z Hansem-Jürgenem Bömelburgiem] Stara Rzesza Niemiecka i Rzeczpospolita Obojga Narodów 1500-1806, Wrocław 2024 (Polska – Niemcy. Wspólna Historia, t. 2).
- [red. wspólnie z Klaudiuszem Grabowskim] Rzeczy piękne. Studia z dziejów historii sztuki, kultury i architektury dedykowane pamięci Doktora Jacka Kriegseisena, Gdańsk 2024.
- [Red.] Dom gdański i jego mieszkańcy od późnego średniowiecza do połowy XIX wieku, t. 1: Przed progiem, Gdańsk–Warszawa 2025.
- [wspólnie ze Sławomirem Kościelakiem] De Statu Ecclesiae Evangelicae. Reformacja i protestantyzm w Gdańsku od XVI do początku XIX wieku, Gdańsk 2025.
Ważniejsze artykuły (od 2015 r.):
- Die Anfänge der fotografischen Dokumentation von Kunstdenkmälern in Danzig in der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts, w: Entdecken – Erforschen – Bewahren. Beiträge zur Kunstgeschichte und Denkmalpflege. Festgabe für Sibylle Badstübner-Gröger zum 12. Oktober 2015, red. C. Badstübner-Kizik, E. Kizik, Berlin 2015, s. 271–285.
- Ceny domów na gdanskim rynku nieruchomości w latach 1774–1792 w świetle rękopiśmiennej gazety „Danziger Monathliche Sammlung“, w: Studia i materiały do dziejów domu gdańskiego, red. E. Kizik, cz. 3, Gdańsk–Warszawa 2015, s. 82–140.
- [Wspólnie z E. Barylewską-Szymańską] Domy Radziwiłłów w Gdańsku w opisach z 1736 i 1803 roku, w: Studia i materiały do dziejów domu gdańskiego, red. E. Kizik, cz. 3, Gdańsk–Warszawa 2015, s. 141–161.
- Kary za łamanie ordynacji świątecznej w Gdańsku w XVIII wieku, w: Memoria viva. Studia historyczne poświęcone pamięci Izabeli Skierskiej (1967–2014), red. G. Rutkowska, A. Gąsiorowski, Warszawa–Poznań 2015, s. 882–896.
- Katolickie budownictwo kościelne w rejencji gdańskiej w 2. połowie XIX i początkach XX wieku jako społeczny przejaw modernizacji, w: Modernizacja – Polskość – Trwanie. Społeczne, kulturowe i polityczne aspekty aktywności Polaków na przełomie XIX i XX wieku, red. S. Wierzchosławski, Toruń 2015, s. 103–135.
- Rękopiśmienna gazeta „Danziger Monathliche Sammlung” (1773–1792) – źródło do badań nad kulturą życia w Gdańsku u schyłku XVIII wieku, „Czasy Nowożytne” 28, 2015, s. 129–144.
- Trzeci Ordynek. Z dziejów gdańskiej opozycji mieszczańskiej od drugiej połowy XVI do schyłku XVIII w., w: Rządzący i rządzeni. Władza i społeczeństwo Gdańska od średniowiecza po współczesność. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska i Stowarzyszenie Rajcy Gdańscy w dniach 24 października 2014 r., 29–30 maja 2015 r., red. S. Bykowska, E. Kizik, P. Paluchowski, Gdańsk 2015, s. 67–80.
- Współpraca Izydora Gulgowskiego z gdańskim Kunstverein w 1909 r. U źródeł ceramiki nowokaszubskiej, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 63, nr 3, 2015, s. 495–510.
- Zapiski historyczne gdańszczanina Eberharda Bottichera (1554–1617). Addenda et corrigenda, „Roczniki Historyczne” 81, 2015, s. 201–208.
- Zapomniane, niedokończone dzieje Elbląga „Zuverlässige Nachricht von Elbing” pióra Michaela Ch. Hanowa z lat 1758–1759, „Rocznik Elbląski” 26, 2015, s. 93–110.
- Uwagi o ruchu naturalnym w parafii NMP w Gdańsku w drugiej połowie XVII i w XVIII wieku, w: Życie lokalnych społeczności w Prusach Królewskich wpisane w księgi metrykalne, red. W. Zawadzki, Elbląg 2016, s. 59–74.
- [Wspólnie z S. Kościelakiem] Finansowanie Kościoła luterańskiego w Gdańsku i na wiejskim terytorium miasta od drugiej połowy XVI do początku XIX wieku, w: Gdańsk protestancki w epoce nowożytnej. W 500-lecie wystąpienia Marcina Lutra, t. 1: Eseje, red. E. Kizik, S. Kościelak, Gdańsk 2017, s. 268–291.
- Mennonites, w: Under a common Sky. Ethnic Groups oft he Commonwealth of Poland and Lithuania, red. M. Kopczyński, W. Tygielski, Warszawa–Nowy Jork 2017, s. 226–243.
- Pierwsza kaszubska wystawa ludoznawcza w Kościerzynie w 1911 roku. Początki pomorskiego wystawiennictwa etnograficznego, „Zapiski Historyczne“ 82, 2017, z. 3, s. 51–65.
- Prawo i administracja Kościoła luterańskiego w Gdańsku i na terytorium wiejskim miasta w XVI–XVIII wieku, w: Gdańsk protestancki w epoce nowożytnej. W 500-lecie wystąpienia Marcina Lutra, t. 1: Eseje, red. E. Kizik, S. Kościelak, Gdańsk 2017, s. 110–133.
- The first Kashubian Ethnographical Exhibition in Kościerzyna in 1911, „Zapiski Historyczne” 82, 2017, z. 3, s. 49–63.
- Źródła i materiały statystyczne do powojennego Gdańska (1945–1960), w: Gdańsk 1945–1990. Studia – materiały – analizy, t. 1, red. E. Kizik, M. Golon, Gdańsk–Warszawa 2017, s. 15–44.
- In Gold and Silver: Panoramas of Gdańsk on Coins and Medals in the 17th and 18th century, „Zapiski Historyczne” 83, 2018, z. 4, s. 91–106.
- Współczesne badania polskie z zakresu historii kultury materialnej epoki nowożytnej, „Dzieje Nowożytne” 32, 2019, s. 12–52.
- Die Gäste in der Festung Weichselmünde im 17. und im 18. Jahrhundert, w: Reisen, Wahrnehmen, Kommunizieren im deutsch-polnischen Kontext in der Frühen Neuzet. Festschrift zum 65. Geburtstag von Prof. Dr. Włodziemierz Zientara, red. J. Kodzik, A. Mikołajewska, Brema 2019, s. 71–78.
- Zeremonialräume in den Großstädten des polnischen Königlichen Preußens (16.–18. Jahrhundert), w: Kulturelle Funktionenen von Städtischem Raum im Wandel der Zeit / Cultural Functions of Urban Spaces through the Ages, red. F. Opll, M. Scheutz, Innsbruck 2019, s. 33–58.
- Pomoc finansowa protestanckiego Gdańska dla współwyznawców w kraju i za granicą w XVII i XVIII wieku, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce”, t. 63, 2019, s. 155-174.23.
- Ein Danziger Bericht über eine Handelsreise nach Portugal im Jahre 1576, w: Studies on the Military Oders, Prussia and Urban History: Essays in Honour of Roman Czaja on the Occasion of His Sixtieth Birthday / Beiträge zur Ritterordens-, Preussen- und Städteforschung. Festschrift für Roman Czaja zum 60. Geburtstag, ed. by / hg. von Jürgen Sarnowsky, Krzysztof Kwiatkowski, Hubert Houben, László Pósán, Attila Bárány. Debrecen 2020, s. 583-598.
- Gdańskie testamenty reciproce i praktyka tworzenia inwentarzy mienia w XVII-XVIII w., „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, t. 68, 2020, nr 2, s. 205-222.
- Kobiety w aktach gdańskiego Urzędu Burgrabiego pierwszej połowy XVII w., w: Kobiety w Prusach Królewskich, red. Wojciech Zawadzki, Pelplin 2020, s. 57-70.
- Morderstwo gdańskiego małżeństwa Christopha i Anny Schultz w 1593 r., w: Miasto i państwo na przestrzeni dziejów. Studium historyczno-prawne. Księga jubileuszowa z okazji czterdziestopięciolecia pracy naukowej oraz 70. urodzin Profesora Tadeusza Maciejewskiego, red. Michał Gałędek, Warszawa 2020, s. 83-94.
- Obraz Niemców w przekazach staropolskich. Garść przykładów, w: Scientia magnam laetitiam parat. Studia z historii kultury, społeczeństwa i polityki ofiarowane Profesorowi Kazimierzowi Maliszewskiemu, red. Adam Kucharski, Agnieszka Laddach, Wojciech Piasek, Toruń 2020, s.107-124.
- Dzieje gospodarcze nowożytnego Gdańska w polskich badaniach okresu międzywojennego (1918-1939), w: Teraźniejszość przeszłości. Muzealnictwo i historiografia w Gdańsku i na Pomorzu do roku 1945, red. Ewa Barylewska-Szymańska, Gdańsk 2021, s. 358-369.
- [wspólnie z Piotrem Paluchowskim i Adamem Szarszewskim] Epidemie w Gdańsku w XVII i XVIII w. Addenda et corrigenda, „Studia Historica Gedanensia”, t. 12, 2021, nr 2, s. 173-191.
- Gdańszczan świat realny i wyobrażony w XVII wieku, „Karto-Teka Gdańska”, nr 2(9), 2021, s. 24-48.
- Goldwasser i jopenbier. Produkcja wódki i piwa w Gdańsku w długim XIX wieku (do 1914 roku), „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, t. 69, 2021, nr 4, s. 541-553.
- Konstruowanie przeszłości. Powstanie ludowego ubioru kaszubskiego w pierwszej połowie XX wieku, „Zapiski Historyczne”, t. 86, 2021, z. 1, s. 111-146.
- „Wenn zu viele Emotionen im Spiel sind, betreibt man keine Wissenschaft mehr”, w: Wende, Wandel, Weitermachen? Nachfragen zur Geschichtswissenschaft der 1990er Jahre in Deutschland, Polen und Europa, hg. von Markus Krzoska, Kolja Lichy, Konstantin Rometsch. Paderborn 2021 (Neue Studien zur Geschochte Polens und Osteuropas, Bd. 4), s. 217-239.
- Gdańsk na wystawach przemysłowych w „długim XIX wieku” (do 1914), w: Między prowincjonalizmem a nowoczesnością. Przeobrażenia Gdańska na tle procesów modernizacyjnych wschodnich prowincji Prus w XIX wieku, red. Janusz Dargacz, Tomasz Krzemiński, Gdańsk 2022, s. 318-345.
- Ochrona brzegów morskich Zatoki Gdańskiej w XVIII i w początkach XIX w., w: Ekologia Prus Królewskich, red. Wojciech Zawadzki, Pelplin 2022, s. 61-75.
- Odkrywanie i popularyzacja obrazu Sąd Ostateczny Hansa Memlinga w XIX w., w: Pomerania – Prussia – Polonia. Rozprawy ofiarowane prof. Wiesławowi Długokęckiemu z okazji 65. urodzin, red. Rafał Kubicki, Gdańsk 2022, s. 156-174.
- Początki upraw i konsumpcji ziemniaków w Prusach Zachodnich na przełomie XVIII i XIX wieku, w: Wędrówki po dziejach. Księga jubileuszowa Profesora Tadeusza Stegnera, red. Iwona Janicka, Arkadiusz Janicki, Gdańsk 2022, s. 675-694.
- Strajki szkolne w Prusach Zachodnich i Wielkopolsce w latach 1906-1907 w świetle prasy niemieckiej, w: Strajki szkolne na Kaszubach w latach 1906-1907, red. Bogusław Breza, Kazimierz Kleina, Gdynia-Pelplin 2022, s. 85-125.
- Danziger Nachlassinventare von der zweiten Hälfte des 16. bis zum Anfang des 17. Jahrhunderts, „Porta Aurea”, t. 21, 2022, s. 231-252.
- [wspólnie z Maciejem Ptaszyńskim] Badania nad historią pietyzmu na przełomie XVII i XVIII wieku. Uwagi w związku z monografią Liliany Lewandowskiej, „Kwartalnik Historyczny”, R. 130, 2023, nr 3, s. 603-636.
- Early modern Gdańsk in Maria Bogucka’s research, „Acta Poloniae Historica”, vol. 127, 2023, s. 73-95.
- Introduction. The life and academic activity of Professor Maria Bogucka (1929-2020), „Acta Poloniae Historica”, vol. 127, 2023, s. 5-15.
- Ubiory Kaszubów w relacji z 1806 r. niemieckiego pedagoga Karla Hahna, „Gdański Notatnik Historyczny”, t. 2, 2023, s. 117-127.
- Melancholia. Samobójstwa osób chorych psychicznie w Gdańsku w XVII-XVIII w. Skala zjawiska i praktyka postępowania, w: Chorzy i cierpiący w Prusach Królewskich, red. Wojciech Zawadzki, Pelplin 2024, s. 159-176.
- Pasy srebrne mieszczek gdańskich w XVI i pierwszej połowie XVII w., w: Rzeczy piękne. Studia z dziejów historii sztuki, kultury i architektury dedykowane pamięci Doktora Jacka Kriegseisena, red. Edmund Kizik, Klaudiusz Grabowski, Gdańsk 2024, s. 86-103.
- Reformationsmemoria im Königlichen Preußen, in Danzig, Elbing und Thorn, im 18. Jahrhundert, w: Rezeption und Memoria der Reformation im östlichen Europa, hg. von Henning P. Jürgens und Ulrich A. Wien, Göttingen 2024, s. 35-49.
- Gdańskie weduty oraz sceny uliczne od drugiej połowy XVI w. do początku XIX w., w: Atlas Historyczny Miast Polskich, t. 1: Prusy Królewskie i Warmia, z. 9: Gdańsk, red. Wiesław Długokęcki, Zofia Maciakowska, Gdańsk 2024, s. 60-63.
- Dom gdański i jego mieszkańcy od późnego średniowiecza do połowy XIX wieku, t. 1: Przed progiem, red. Edmund Kizik, Gdańsk–Warszawa 2025.Uwagi o Szkotach w Gdańsku w drugiej połowie XVII i w XVIII w. Przypadek fundacji rodziny Davissonów, w: Migranci i migracje w Prusach Królewskich, red. Wojciech Zawadzki, Warszawa–Pelplin 2025, s. 309-325. [Rozdziały:]Wstęp redaktora tomu, s. 19-57; Wprowadzenie. Polityczne i społeczno-gospodarcze uwarunkowania rozwoju Gdańska od drugiej połowy XV do połowy XIX wieku, s. 61-71; Demografia, s. 109-142; Wojny, zarazy, pożary i inne klęski elementarne, s. 143-180; Prawa obywateli, s. 188-194; Dziedziczenie majątku, s. 201-206.
- Uwagi o Szkotach w Gdańsku w drugiej połowie XVII i w XVIII w. Przypadek fundacji rodziny Davissonów, w: Migranci i migracje w Prusach Królewskich, red. Wojciech Zawadzki, Warszawa–Pelplin 2025, s. 309-325.