Pracownia Bibliografii Retrospektywnej XIX i XX wieku

Kierownik: dr Elżbieta Nowosielska

mgr Victoria Gerasimova
mgr Marlena Kapica-Jezierska – Sekretarz
mgr Michał Raczkowski
mgr Katarzyna Sulej
dr Adrianna Sznapik

Kontakt: 22 831 02 61 wew. 37–39

Pracownia (dawniej Zakład) istnieje od 1953 r. Opracowuje i wydaje Bibliografię historii Polski XIX i XX w., która stanowi kontynuację Bibliografii historii polskiej Ludwika Finkla. Publikacje pracowni prezentują dorobek historiografii polskiej od 1815 r. i mają charakter kompendium wiedzy o całości piśmiennictwa dotyczącego dziejów Polski.

Dotychczas ukazały się:

• tom wstępny: 1815–1914, red. S. Kieniewicz, Warszawa 1954
• t. I: 1815–1831, red. S. Płoski, Wrocław–Warszawa 1958
• t. II: 1832–1864, cz. 1, red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1968
• t. II: 1832–1864, cz. 2, red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1972
• t. II: 1832–1864, cz. 3, wol. 1, red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1974
• t. II: 1832–1864, cz. 3, wol. 2, red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1976
• t. II: 1832–1864, cz. 3, wol. 3, red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1979
• t. II: 1832–1864, cz. 3, wol. 4 (Skorowidze), red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1979
• t. II: 1832–1864, cz. 4, wol. 1, red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1982
• t. II: 1832–1864, cz. 4, wol. 2, red. W. Chojnacki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1983
• t. III: 1865–1918, wol. 1: Czasopisma, jednodniówki, kalendarze. Zabór rosyjski, red. S. Sokołowska, I. Ossowska, Warszawa 2000
• t. III: 1865–1918, wol. 2: Czasopisma, jednodniówki, kalendarze. Zabór pruski, red. S. Sokołowska, I. Ossowska, Warszawa 2010
• t. III: 1865–1918, wol. 3: Czasopisma, jednodniówki, kalendarze. Zabór austriacki, red. D. U. Ścięgosz-Karpińska, Warszawa 2017
• t. III: 1865–1918, wol. 4: Czasopisma, jednodniówki, kalendarze. Emigracja i Polonia, red. naukowa E. Nowosielska, Warszawa 2024

W czerwcu 2024 r. w Pracowni zakończono kilkuletni projekt poświęcony badaniom nad prasą polskich emigrantów w latach 1865–1918, finansowany z grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Zespół w składzie: dr Aleksandra Bańkowska, Marlena Kapica-Jezierska, dr Elżbieta Nowosielska, Katarzyna Sulej, dr Adrianna D. Sznapik, Klaudia Wakułowska-Kapcia przy współpracy dr. hab. Stefana Gąsiorowskiego opracował wolumin 4 tomu III Bibliografii Historii Polski oraz tom studiów pt. Pięć „Ojczyzn” i dwa „Diabły”. Zbiór studiów o prasie polonijnej i emigracyjnej w latach 1865–1918. Wydanie wol. 4 zamknęło etap opracowywania kompletnej bibliografii czasopism, jednodniówek i kalendarzy polskich wydanych w latach 1865–1918.

Od lipca 2022 r. do lipca 2024 r. w ramach grantu w programie „Nauka dla Społeczeństwa” zespół Pracowni Bibliografii Retrospektywnej stworzył kartotekę dziennikarzy i drukarzy emigracyjnych (kierowniczka projektu – dr Elżbieta Nowosielska). W przyszłości zebrane w ten sposób materiały staną się podstawą do opracowania Słownika dziennikarzy, redaktorów i drukarzy emigracyjnych w l. 1865–1918. Lista planowanych haseł dostępna jest [tutaj].

Obecnie realizowane projekty:

Trwają prace koncepcyjne i przygotowawcze nad nową serią woluminów Bibliografii Historii Polski XIX i XX wieku, w której zostaną zestawione sprawozdania wydawane na terenie dawnych ziem polskich oraz przez organizacje i stowarzyszenia polskie na emigracji.

Zespół bierze udział w pracach nad międzyzakładowym projektem IH PAN „Geografia kulturowo-intelektualna dawnych ziem polskich pod zaborami 1865–1918 – cyfrowe vademecum” (finansowanym przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, kierowanym przez prof. dr. hab. Macieja Górnego). Jednym z efektów projektu będzie interaktywna, wielofunkcyjna aplikacja, w której udostępnione będą m.in. dane dotyczące czasopiśmiennictwa polskiego z wol. 1–3 T. III Bibliografii…

Pracownicy zajmują się także indywidualnymi projektami opartymi na bazie materiałów zdobytych m.in. podczas prac bibliograficznych.