Zakład Historii Idei i Dziejów Inteligencji w XIX–XX wieku

Kierownik: prof. dr hab. Maciej Janowski

dr Jolanta Epsztein
prof. dr hab. Maciej Górny
dr Tomasz Hen-Konarski
dr hab. Adam Kożuchowski, prof. IH PAN
dr hab. Grzegorz Krzywiec, prof. IH PAN
dr Artur Kula
dr hab. Piotr Kuligowski
dr hab. Mariusz Kulik, prof. IH PAN – Sekretarz
dr hab. Dariusz Łukasiewicz, prof. IH PAN
dr hab. Aleksander Łupienko, prof. IH PAN
dr Agata Łysakowska-Trzoss
dr hab. Joanna Nalewajko-Kulikov, prof. IH PAN
dr Bartosz Ogórek
dr Quentin Schwanck

Doktoranci:
mgr Serhii Basov (SD Anthropos)
mgr Szymon Głąb (SD Anthropos)
mgr Gabriela Juranek (SD Anthropos)
mgr Patryk Krupiński (SD Anthropos)
mgr Łukasz Mieszkowski (SD Anthropos)
mgr Oleksandr Pestrykov (SD Anthropos)

Współpracownicy:
Vladislav Yakovenko

Kierunki prowadzonych badań:

• Kultura polityczna i mechanizmy władzy:
  • Historia polityczna i intelektualna Kościoła grekokatolickiego w Galicji w XVIII–XIX wieku
• Pamięć, tożsamość, historia idei:
  • Prasa jidyszowa jako medium tożsamości Żydów
  • Transfer pojęć we wczesnym socjalizmie
  • Tożsamość i pamięć Lwowa
  • Pamięć wojny w ego-dokumentach uczestniczek czynu niepodległościowego
  • Słownik pojęć społeczno-politycznych w Polsce XVIII–XX wieku
  • Pamięć klęski w XIX wieku w ujęciu porównawczym
• Mobilność społeczna i prestiż:
  • Zesłańcy postyczniowi na Syberii
  • Historia społeczna nauki w XX wieku
• Metodologia badań historycznych i historia historiografii
  • Historiografia upadku Rzeczypospolitej Obojga Narodów
  • Biografie historyków XX wieku
  • Zwroty krytyczne w historiografiach Europy Środkowo-Wschodniej
• Dokumentacja. Edycje źródłowe
  • Biografistyka kobiet-uczestniczek walk o niepodległość
• Syntezy i parasyntezy historyczne
  • Historia Karpat
  • Historia rodzin luterańskich w Królestwie Polskim w XIX wieku
  • Historia Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Polsce
• Historia polskiego środowiska lekarskiego

Aktualnie trwające projekty:

1. „Jakiej historii Polacy potrzebują. Dziesięć debat o historii Polski” – projekt NCN (2021–2025), kierownik: dr hab. prof. IH PAN Adam Kożuchowski, uczestnik: prof. dr hab. Maciej Janowski.
2. „Polskie pojęcia społeczno-polityczne XIX i XX wieku” – projekt NCN (2021–2025), kierownik: dr hab. prof. IH PAN Adam Kożuchowski.
3. „Radykalizacja społeczno-polityczna polskiej prowincji w dobie Wielkiego Kryzysu i jej następstwa. Przypadek Wielkopolski na tle porównawczym (1929–1939)” – projekt NCN (2023–2026), kierownik: dr hab. prof. IH PAN Grzegorz Krzywiec.
4. „Dyskurs parlamentów kompozytowych w Europie ponapoleońskiej: przypadek Belgii i Polski, 1815–1848” – projekt NCN (2023–2026), kierownik: dr Piotr Kuligowski.
5. „Polscy zesłańcy postyczniowi na Syberii – interaktywny słownik biograficzny” – projekt NPRH (2022–2027), kierownik: dr hab. prof. IH PAN Mariusz Kulik, uczestnik: mgr Paweł Lesisz.
6. „Czechosłowacko-polskie Sieci Akademickie podczas Zimnej Wojny między wielką polityką i strategiami indywidualnymi (2021–2024)”, kierownik: dr Tomáš W. Pavlíček, uczestnicy: prof. dr hab. Maciej Górny, dr Iwona Dadej, dr Bartosz Ogórek, dr Jolanta Epsztein.
7. „Jałowa szermierka nacjonalizmów: zwrot metodologiczny w historiografii śląskiej połowy XX wieku” – projekt NCN Preludium (2024–2026), kierownik: mgr Oleksandr Pestrykov.

W ramach subwencji prowadzono badania:

• Kultury klęski w USA i na ziemiach polskich od 1864 r. – prof. dr hab. Maciej Górny
• Warszawska Szkoła Junkrów Piechoty 1864–1887 – dr hab. prof. IH PAN Mariusz Kulik
• Rodziny luterańskie w Królestwie Polskim w XIX w. – dr hab. prof. IH PAN Alekander Łupienko
• Przestrzeń dziewiętnastowiecznego Lwowa – dr hab. prof. IH PAN Alekander Łupienko
• Społeczna i kulturowa historia faszyzmu w Polsce (1919–1939) – dr hab. prof. IH PAN Grzegorz Krzywiec
• „Hajnt” (1918–1939) – dr hab. prof. IH PAN Joanna Nalewajko-Kulikov
• Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne na ziemiach polskich – dr hab. prof. IH PAN Joanna Nalewajko-Kulikov
• Historiografia polska, czeska i węgierska na przełomie XIX i XX w. – prof. dr hab. Maciej Janowski
• Kultury pamięci w Europie Środkowej i Środk.-Wsch. w XIX i XX w. – dr hab. prof. IH PAN Aleksander Łupienko

W ramach Szkoły Doktorskiej Anthropos IPAN:

1. Smoki i wszy. Zaraza w Polsce 1918–1922 – Łukasz Mieszkowski.
2. Śląsk w polskiej historiografii akademickiej od lat 30. do 50. XX wieku – Oleksandr Pestrykov.
3. Social and political causes of change in the national composition of deputies in the House of Representatives of the Reichsrat in 1861–1914 by the example of the Polish and Ukrainian nations in Galicia – Serhii Basov.