Konferencja „Dom i curia. Formy domu i parceli w epoce przedindustrialnej”
W dniach 11-13 czerwca 2026 r. w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego odbędzie się konferencja Komisji (Sekcji) Historii Miast Komitetu Nauk Historycznych PAN pt. „Dom i curia. Formy domu i parceli w epoce przedindustrialnej”. Wśród organizatorów konferencji znalazł się Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN. Podczas konferencji poruszone zostaną zagadnienia funkcjonowania parcel miejskich jako narzędzia sprawowania władzy oraz generowania dochodu oraz różnorodne ujęcia nieruchomości w mieście w epoce przedprzemysłowej z perspektywy badań historycznych, prawno-historycznych, urbanistycznych, architektonicznych i archeologicznych.
Program wydarzenia
czwartek, 11 czerwca – Forum młodych badaczy, Instytut Historii Sztuki, ul. Szewska 36, sala 309
14:00
Urszula Sowina
Przewodnicząca Sekcji / Komisji Historii Miast KNH PAN
PRZYWITANIE GOŚCI, SŁOWO WSTĘPNE
PANEL I. PROWADZENIE Radosław Gliński
14:15 – 14:35
Mateusz Król (Muzeum Etnograficzne w Krakowie, Uniwersytet Jagielloński)
Adres godny rajcy. Przyczynek do historii dawnej kamienicy przyrynkowej i jej właścicieli w świetle źródeł miejskich podkrakowskiego Kazimierza
14:35 – 14:55
Mirosław Płonka (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie)
Prywatne nieruchomości przeznaczone na ratusze (XVI–XVIII w.)
14:55 – 15:15
Krystian Węgrzyniak (Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie)
Udział przedstawicieli władz miejskich w obrocie parcelami w świetle najstarszej zachowanej księgi ławniczej Kazimierza
15:15 – 15:45
DYSKUSJA I PRZERWA KAWOWA
PANEL II. PROWADZENIE Mateusz Król
15:45 – 16:05
Katarzyna Komorowska (Politechnika Wrocławska)
Przemiany przestrzenne w obrębie działki pełnokuryjnej na przykładzie parceli przy Rynku 60 we Wrocławiu
16:05 – 16:25
Mikita Berdzik, Sofiia Dumanchuk, Mariia Shevchuk (Politechnika Wrocławska)
Próba rekonstrukcji zabudowy rynkowej miasta Mieroszów w XVIII w.
16:25 – 16:45
Anna Ginter, Anna Gocejna, Gabriela Ziarko (Politechnika Wrocławska)
Możliwości oraz problemy z rekonstrukcją renesansowej kamienicy „Pod Złotą Koroną” we Wrocławiu
16:45 – 17:05
Karol Cieślik, Magdalena Dobczyńska, Patrycja Rostkowska (Politechnika Wrocławska)
Zanik dziewiętnastowiecznej rezydencji miejskiej we Wrocławiu na przykładzie parceli willi Eichbornów (Kościuszki 2–4) – próba rekonstrukcji architektonicznej
17:05 – 17:30
DYSKUSJA, PODSUMOWANIE I ZAMKNIĘCIE OBRAD
piątek, 12 czerwca – Konferencja, Instytut Historii Sztuki, ul. Szewska 36, sala 309
9:30
Urszula Sowina (Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk)
Przewodnicząca Sekcji / Komisji Historii Miast KNH PAN
PRZYWITANIE GOŚCI, SŁOWO WSTĘPNE
9:40
Rafał Eysymontt (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego)
Rola parceli w kształtowaniu planu miasta średniowiecznego, analiza porównawcza
10:00
Beata Wywrot-Wyszkowska (Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk)
Działka mieszczańska w miastach południowego pobrzeża Bałtyku w świetle badań archeologicznych
10:20
Piotr Samól (Wydział Architektury, Politechnika Gdańska)
Jak tyczono miasto i parcele? Młode Miasto Gdańsk na tle porównawczym
10:40
DYSKUSJA
11:00 – 11:20
PRZERWA KAWOWA
11:20
Tomasz Cymbalak (Národní památkový ústav, územní odborné pracoviště v Praze)
Jakub Sawicki (Archeologický ústav AV ČR Praha)
Możliwości rozpoznania mieszkalnictwa czynszowego z perspektywy archeologii na przykładzie średniowiecznych parcel z Nowego Miasta praskiego
11:40
Maryana Dolynśka (Ukraiński Uniwersytet Katolicki, Lwów)
Area, curia, orthos z perspektywy badań urbanonimicznych (na podstawie źródeł lwowskich)
12:00
DYSKUSJA
12:20 – 12:40
PRZERWA KAWOWA
12:40
Kamila Follprecht (Archiwum Narodowe w Krakowie)
Księgi hipoteczne Wolnego Miasta Krakowa jako źródło badań zabudowy staropolskiego Krakowa (komunikat)
13:00
Marcin Grulkowski (Pracownia Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk)
Nieruchomości jako przedmiot czynności prawnych i działań administracji w Gdańsku w XIV–XVIII w.
13:20
DYSKUSJA
13:40 – 15:30
PRZERWA OBIADOWA
15:30
Waldemar Komorowski (Muzeum Narodowe w Krakowie)
Od frontu i od zadzi, czyli o działce rezydencjonalnej w czasach staropolskich. Przykład Krakowa
15:50
Zofia Maciakowska (Pracownia Historii Gdańska i Dziejów Morskich Polski, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk)
Gdańskie Zamczysko w XVII wieku. Nowe funkcje i zagospodarowanie terenu po dawnym zamku krzyżackim
16:10
Szymon Jackowski (Wydział Architektury Politechniki Gdańskiej)
Nowy Staw – przypadek zespolenia średniowiecznych układów przestrzennych miasta i wsi
16:30
DYSKUSJA
17:00
ZEBRANIE KOMISJI (OBECNIE SEKCJI) HISTORII MIAST KOMITETU NAUK HISTORYCZNYCH PAN
18:30 – 21:00
SPOTKANIE TOWARZYSKIE (ul. Św. Józefa 1/3, Ostrów Tumski)
sobota, 13 czerwca
9:00
Martin Musílek (Univerzita Karlova, Praha)
Nájemní bydlení ve středověké Praze \ Rental housing in medieval Prague
9:20
Radosław Gliński (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego)
Parcela w miastach sudeckich w okresie średniowiecza i wczesnej nowożytności: terminologia, rozmiar, zagospodarowanie
9:40
Dorota Żurek (Instytut Historii i Archiwistyki, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie)
Specyfika działki w mieście górniczym na przykładzie późnośredniowiecznej Bochni
10:00
DYSKUSJA
10:20
PRZERWA KAWOWA
10:40
Maria Piegut-Pintal (Katedra Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Wydział Architektury, Politechnika Wrocławska)
Metoda statystyczna – cosine quantogram – w badaniach nad rozmierzeniem działek mieszczańskich. Śląsk na tle rozwiązań europejskich
11:00
Michael Rykl (České vysoké učení technické v Praze Fakulta architektury)
Příklady proměny parcelace na Starém Městě pražském z výsledků stavebněhistorických průzkumů / Wandel der Parzellierung in der Prager Altstadt im Mittelalter und der frühen Neuzeit
11:20
Roland Mruczek (Katedra Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Wydział Architektury, Politechnika Wrocławska)
Tęgowska kamienica mieszczańska. Typologia układów przestrzennych
11:40
Piotr Wawrzyniak, Janusz Pietrzak (Katedra Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Uniwersytet Łódzki)
Kamienice przy ul. Żydowskiej w Poznaniu (wybrane przykłady)
12:00
DYSKUSJA I PODSUMOWANIE
13:00
ZAKOŃCZENIE KONFERENCJI