Call for Papers: Konferencja naukowa „Biografie i polityka”

Call for Papers: Konferencja naukowa „Biografie i polityka”

Muzeum POLIN wraz z Centrum Studiów Polonoznawczych im. Aleksandra Brücknera, Oxford Centre for Hebrew and Jewish Studies i University College London zapraszają do nadsyłania zgłoszeń na międzynarodową konferencję naukową

Biografie i polityka. Udział Żydów i osób pochodzenia żydowskiego w ruchach lewicowych w XIX i XX wieku w Polsce

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
1–2 grudnia 2019 r.

 

Do udziału w konferencji Organizatorzy zapraszają naukowców, których badania koncentrują się na metodzie biograficznej w badaniach udziału Żydów i osób pochodzenia żydowskiego w ruchach lewicowych w Polsce w XIX i XX wieku.

Zaangażowanie Żydów w działalność lewicowych ruchów politycznych na ziemiach polskich w XIX i XX wieku to temat trudny i złożony. Żydzi działali zarówno w żydowskich, jak i w nie-żydowskich ruchach lewicowych i organizacjach politycznych. Jedną z grup stanowili bundowcy czy też członkowie syjonistycznych ruchów robotniczych, którzy otwarcie łączyli tożsamość żydowską z lewicową ideologią. Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku działaczy pochodzenia żydowskiego aktywnych w ugrupowaniach nie-żydowskich, którzy sami często nie uważali się za Żydów, ale byli postrzegani jako Żydzi przez innych. Dodatkowym problemem jest fakt, że w odniesieniu do XIX wieku pojęcia „polscy Żydzi” czy nawet „Polska” są mylące. Żydzi zamieszkujący ziemie przedrozbiorowej Polski wiązali się z nie tylko polskimi ruchami lewicowymi, ale także niemieckimi, rosyjskimi czy austro-węgierskimi.

Zaangażowanie Żydów lub osób pochodzenia żydowskiego w ruchy lewicowe (socjalistyczne, komunistyczne, lewicowo-syjonistyczne itd.), a w szczególności piastowanie przez niektórych z nich wysokich stanowisk w latach rewolucji czy potem w państwach bloku sowieckiego, jest nieustającym przedmiotem debat i publicznego zainteresowania. Z jednej strony mit żydowskich komunistów jako „żydowskich sprawców” był i jest używany jako narzędzie do wzbudzania nastrojów antykomunistycznych lub nacjonalistycznych. Z drugiej strony historiografia, zwłaszcza zachodnia, przedstawia zaangażowanie „Żydów” w ruchy lewicowe jako przykład walki – często nieudanej – o polityczną i społeczną równość. Prezentujący tę perspektywę badacze kładą nacisk głównie na niepowodzenia żydowskich rewolucjonistów, czyniąc żydowskich komunistów ofiarami stalinizmu i reżimów komunistycznych w Europie Wschodniej i Środkowo-Wschodniej. Trwałość tych sprzecznych poglądów zasługuje na dyskusję i głębszą refleksję naukową.

Celem konferencji jest wyjście poza ten schemat. Zamiast tego chcielibyśmy nakreślić obraz rzeczywistego zaangażowania Żydów i osób pochodzenia żydowskiego w działalność ruchów lewicowych na ziemiach polskich w XIX i XX wieku. W celu prześledzenia dróg indywidualnych wyborów ideowych proponujemy ujęcie tematu z perspektywy biograficznej. Zachęcamy zatem badaczy do nadsyłania zgłoszeń opartych na analizie egodokumentów, takich jak dzienniki, korespondencja, wspomnienia czy wywiady.

Na konferencji chcielibyśmy przedyskutować m.in. następujące kwestie:
• czy żydowskie pochodzenie odgrywało istotną rolę w wyborze drogi politycznej?
• czy inne czynniki, poza pochodzeniem, wpływały na przynależność do konkretnego ugrupowania politycznego?
• w jaki sposób zaangażowanie lewicowe kształtowało stosunek Żydów i osób pochodzenia żydowskiego do państw zaborczych, ruchów międzynarodowych, jak również wobec Polski i polskiej tożsamości narodowej?
• jak oceniano własne lewicowe zaangażowanie z perspektywy czasu?

Odpowiedzi na te i inne pytania pozwolą rzucić nowe światło na charakter zaangażowania polskich Żydów w ruchach lewicowych.

Proponowane zagadnienia:
1. Biografie: losy indywidualne i zbiorowe żydowskich lewicowców; okoliczności zaangażowania społeczne i polityczne w ruchy i organizacje lewicowe; autoidentyfikacja; alternatywy dla zaangażowania lewicowego; splątane ideologie (np. lewicowi syjoniści); międzypokoleniowy przekaz wartości.
2. Metodologie: wykorzystanie metody biograficznej, kategorii płci kulturowej, historii mówionej itp.
3. Ideologie: atrakcyjność idei lewicowych dla polskich Żydów (socjalizm, komunizm, lewicowy syjonizm itd.).
4. Polityka historyczna i historia kulturowa: odbiór i instrumentalizacja biografii „żydowskich” lewicowców.

Formularze zgłoszeniowe są dostępne pod linkiem: http://s0.enewsletter.pl/n/422/survey/a15523766993abaed/. Zgłoszenia na konferencję przyjmowane są do 31 maja 2019 r.

Pytania i wątpliwości należy przesyłać na adres: geopconference@polin.pl

Komitet Naukowy:
Dr François Guesnet, UCL
Prof. Yvonne Kleinmann, Centrum Studiów Polonoznawczych im. Aleksandra Brücknera
Dr Agnieszka Mrozik, PAN
Dr hab. Joanna Nalewajko-Kulikov, PAN
Prof. Antony Polonsky, Muzeum POLIN
Prof. David Rechter, Oxford University
Dr Stephan Stach, Muzeum POLIN (sekretarz)
Dr Michał Trębacz, Muzeum POLIN