Zdzisław Spieralski

1927–1983

Urodził się 9 maja 1927 r. w Łodzi.

Pracę zawodową rozpoczął jako dziennikarz w 1949 r. Przez kolejne 16 lat pracował w wydawnictwach: Wydawnictwo Łódzkie (1956–1967), „Książka i Wiedza” (1967–1969) i „Wiedza Powszechna” (1969–1972), początkowo jako redaktor, następnie kierownik redakcji i zastępca redaktora naczelnego.

Na początku lat 50. rozpoczął w Łodzi studia historyczne, które ukończył 15 marca 1956 r. 8 stycznia 1963 r. na Uniwersytecie Warszawskim uzyskał stopień doktora historii na podstawie pracy pt. Kampania obertyńska 1531, w której opisał polityczne tło konfliktu polsko-mołdawskiego, przedstawił potencjał wojenny obu stron, dał charakterystykę dowódców, a przede wszystkim nakreślił szeroki obraz polskiej armii, uzbrojonej w broń palną piechoty i kształtującej stopniowo swoją odrębność polskiej jazdy. Praca ta wraz z drobniejszymi studiami stanowiła Jego najcenniejsze osiągnięcie badawcze.

1 lipca 1972 r. został zatrudniony w Instytucie Historii PAN na stanowisku asystenta, a od 1974 r. – adiunkta.

Naukowo zajmował się głównie historią wojskowości od XV do XVII w., ale również edytorstwem źródeł historycznych. Na dorobek naukowy Zdzisława Spieralskiego składa się kilkadziesiąt pozycji, w tym jedna monografia, trzy książki popularnonaukowe, kilkanaście artykułów i rozdziałów w pracach zbiorowych, tom traktatów międzynarodowych, a także wiele biogramów w „Polskim Słowniku Bibliograficznym”, recenzji i drobniejszych przyczynków. Do najważniejszych pozycji należą opracowanie części tomu pierwszego Zarysu dziejów wojskowości polskiej (1965), Narodziny staropolskiej sztuki wojennej (1972) oraz popularnonaukowa biografia hetmana Jana Tarnowskiego (Jan Tarnowski 1488–1561, 1977).

Zmarł 26 lutego 1983 r. po długoletniej i ciężkiej chorobie.

 

Więcej we wspomnieniu Wiesława Majewskiego i Andrzeja Wyczańskiego, opublikowanym w „Kwartalniku Historycznym” 92, z. 4, 1985, s. 1030–1031. Tekst jest dostępny on-line w Repozytorium Cyfrowym Instytutów Naukowych (RCIN) pod linkiem: http://rcin.org.pl/publication/15928.