Grzybowski Konstanty (1901–1970)

 

Konstanty Grzybowski

1901–1970

Urodził się 17 lutego 1901 r. w Zatorze jako syn Stefana, lekarza, i Zofii z Korczyńskich. Studia prawnicze odbył w latach 1921–1924 na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uczęszczał na seminaria profesorów Władysława Leopolda Jaworskiego, Michała Rostworowskiego, Stanisława Estreichera. W czasie studiów był założycielem i członkiem krakowskiej organizacji „Związek Filomacki”.

Ze względu na trudną sytuację materialną od 7 klasy gimnazjum utrzymywał się sam. Po studiach rozpoczął pracę w krakowskiej prokuraturze. Od 1928 r. równocześnie wykładał geopolitykę w Szkole Nauk Politycznych przy Wydziale Prawa UJ. W 1933 r. otrzymał stanowisko radcy prawnego Komunalnej Kasy Oszczędności Powiatu Krakowskiego, a niedługo później kierownika biura prawnego Zarządu Miejskiego w Krakowie.

W 1925 r. opublikował pierwszy artykuł opracowany na seminarium prof. W. L. Jaworskiego. W 1927 r. uzyskał stopień doktora na podstawie pracy „Rozwój historyczny unitaryzmu i federalizmu w Niemczech”. Po obronie systematycznie publikował rozprawy, artykuły naukowe i recenzje, najczęściej w krakowskim „Czasopiśmie Prawniczym i Ekonomicznym” i „Przeglądzie Współczesnym”. W latach 1930–1934 był zastępcą redaktora naczelnego „Przeglądu Współczesnego”, a w 1933–1937 członkiem redakcji krakowskiego „Czasu”.

Okres okupacji Konstanty Grzybowski spędził w Krakowie. Działał w konspiracji, współpracował z konspiracyjnym „Dziennikiem Polskim” i prowadził tajne wykłady na wydziale rolniczym podziemnego uniwersytetu.

Po wyzwoleniu został powołany na stanowisko zastępcy profesora na Wydziale Prawa UJ, a w 1946 r. profesora nadzwyczajnego i kierownika Katedry Prawa Politycznego. W latach 1948–1951 był dziekanem Wydziału Prawa. W latach 1952–1956 kierował Katedrą Teorii Państwa i Prawa, a 1956–1962 Katedrą Prawa Państwowego. W 1959 r. został profesorem zwyczajnym, a w 1962 r. objął kierownictwo nowo powołanej Katedry Historii Doktryn Politycznych i Prawnych, w której pozostał do końca życia. Także w 1962 r. rozpoczął w Instytucie Historii PAN, w Zakładzie Historii Państwa i Prawa, w zespole pracującym pod kierownictwem Juliusza Bardacha nad syntezą historii państwa i prawa Polski. W czasie pracy dla IH PAN wydał m.in. IV tom Zarysu Historii Państwa i Prawa Polski (1848–1918). W 1969 r. został wybrany członkiem korespondentem PAN.

Działalność naukowa Konstantego Grzybowskiego obejmowała szeroki zakres problemów: prawo konstytucyjne w ujęciu socjologicznym i historycznym, historia państwa i prawa Polski oraz dzieje doktryn politycznych. Do ważnych dzieł należą m.in.: Zasady konstytucji kwietniowej (1937), Galicja 1848–1914. Historia ustroju politycznego na tle historii ustroju Austrii (1959), Teoria reprezentacji w Polsce epoki Odrodzenia (1959) oraz Historia doktryn politycznych i prawnych (1967).

Zginął tragicznie 19 czerwca 1970 r.

 

Więcej we wspomnieniu Marka Sobolewskiego i Marka Waldenberga, opublikowanym w „Kwartalniku Historycznym” 78, z. 3, 1971, s. 749–755. Tekst jest dostępny on-line w Repozytorium Cyfrowym Instytutów Naukowych (RCIN) pod linkiem: http://rcin.org.pl/publication/34977.