Zaproszenie na wykład „Zanim wybuchła niepodległość. Europa Środkowo-Wschodnia 1914–1918”

Oddział Warszawskiego Towarzystwa Naukowego „Societas Humboldtiana” wraz ze współorganizatorami: Ambasadą Republiki Federalnej Niemiec, Niemieckim Instytutem Historycznym  w Warszawie (NIH) oraz Przedstawicielstwem Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej (DAAD) zapraszają  na wykład

dr hab. prof. IH PAN Macieja Górnego
(IH PAN, Warszawa; NIH Warszawa)

Zanim wybuchła niepodległość.
Europa Środkowo-Wschodnia 1914–1918

Z perspektywy czasu przeszłe wydarzenia nabierają sensu, którego z bliska nie da się dostrzec. Ta zasada zarazem ułatwia i utrudnia pracę historyków. Ułatwia, daje im bowiem narzędzia do zrozumienia głębokich i długotrwałych procesów, niewidocznych dla współczesnych. Utrudnia, bo przy okazji łatwo popaść w teleologię, czyli przekonanie, że historia musiała dotrzeć do tego punktu, w jakim się właśnie znalazła. A przecież historia nic nie musi.

Zmiany terytorialne w Europie Środkowo-Wschodniej po 1918 roku, a szczególnie powstanie niepodległych państw należą do grupy podwyższonego ryzyka teleologią. Trudno się zresztą dziwić skłonności do spoglądania na przeszłość z perspektywy spełnionego marzenia o politycznej suwerenności, irredenty albo zdobyczy terytorialnych (naturalnie „powracających do macierzy”, od której je tylko czasowo oderwano). Wykład spróbuje od takiej perspektywy odejść. Zamiast koncentrować się na polityce skupi się na procesach społecznych i kulturowych, zachodzących w Europie Środkowo-Wschodniej po 1914 roku. Będzie w nim mowa o początkowej lojalności wobec imperiów i narastającej „etnicyzacji” życia społecznego i politycznego, o zmianach w sytuacji robotników, chłopów i klasy średniej, o problemach wojennej gospodarki i zaopatrzenia. To współoddziaływanie takich lokalnych i ponadlokalnych fenomenów stworzyło warunki, w których organizacje ruchów narodowych mogły przystąpić do realizacji nawet najbardziej maksymalistycznych postulatów, włącznie z kompletną zmianą politycznej mapy Europy Środkowo-Wschodniej.

Wykład będzie wygłoszony po polsku w dniu 15 marca 2018  r. (czwartek) o godz. 18.00 w sali konferencyjnej Niemieckiego Instytutu Historycznego,  Pałac Karnickich, Al. Ujazdowskie 39. Organizatorzy zapewnią tłumaczenie symultaniczne na język niemiecki.

Po wykładzie organizatorzy zapraszają na spotkanie towarzyskie z poczęstunkiem.

R.S.V.P. do 13 marca 2018 r.: jan.bogdanovic@daad.pl