Zaproszenie do udziału w konferencji „Przyszłość monografii – monografie przyszłości”

Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Komitet Nauk Historycznych PAN, oraz Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN

zapraszają do udziału w konferencji

PRZYSZŁOŚĆ MONOGRAFII – MONOGRAFIE PRZYSZŁOŚCI

Wrocław, Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego,
19-20 listopada 2026 r.

Czy w dobie „punktozy”, cyfryzacji humanistyki i dominacji artykułów w języku angielskim, klasyczna monografia historyczna ma jeszcze rację bytu? Choć stanowi ona fundament polskiej tradycji historiograficznej i jest głównym wskaźnikiem dojrzałości naukowej badacza, współczesne standardy akademickie stawiają przed nią bezprecedensowe wyzwania.

Celem konferencji jest refleksja nad kondycją, formą i funkcją monografii historycznej w Polsce w trzeciej dekadzie XXI wieku. Chcemy wspólnie zastanowić się, czy „wielka narracja” zamknięta w twardej oprawie to przeżytek, czy wręcz przeciwnie – niezbędny bastion rzetelności w świecie szumu informacyjnego.

Proponowane obszary tematyczne:

• Monografia a system ewaluacji: czy obecne listy ministerialne i zasady punktacji promują pisanie książek, czy spychają je na margines na rzecz „szybkich” publikacji?
• Ewolucja formy: Od tradycyjnego druku po digital history. Interaktywne monografie, bazy danych i nowe media jako narzędzia historyka.
• Rynek wydawniczy i czytelnik: Kto dziś czyta monografie? Relacja między nakładem, ceną a dostępnością cyfrową (Open Access).
• Język i zasięg: Czy polski historyk musi pisać po angielsku, by jego monografia została zauważona? Miejsce języka narodowego w narracji historycznej.
• Metodologia: Czy monografia jest jedyną formą zdolną udźwignąć kompleksową analizę źródłową i syntezę dziejów?
• Debiut i habilitacja: Przyszłość „książki profesorskiej” – czy wymóg wydania monografii na różnych etapach kariery jest wciąż aktualny?
• Popularyzacja: jak zachęcić zawodowych historyków do pisania popularnych książek dla „zwykłego” czytelnika? Czy historycy zamykają się we własnym kręgu odbiorców, pozostawiając popularyzację dziennikarzom, pisarzom, publicystom?
• Konkursy na monografie i ich wpływ na rynek wydawniczy.
• Monografie w czasach nadmiaru źródeł: problem wykorzystania AI, selekcji materiałów.

Zgłoszenia: Prosimy o przesyłanie propozycji wystąpień (imię i nazwisko, afiliacja/wydawnictwo, tytuł referatu, abstrakt (do 1500 znaków), krótki biogram) do 30 czerwca 2026 na adres mejlowy amverdana@gmail.com.

Planowany czas wystąpienia: 20 minut.

Publikacja: Przewidujemy wydanie monografii pokonferencyjnej (lub numeru monograficznego w renomowanym czasopiśmie) zawierającej wybrane teksty po procesie recenzji.

Zapraszamy zarówno doświadczonych badaczy, jak i doktorantów oraz przedstawicieli wydawnictw naukowych. Stwórzmy wspólnie przestrzeń do debaty nad tym, jak będzie wyglądać polska książka historyczna w najbliższych latach.