Serdecznie zapraszamy na XXXV konferencję Komisji Lituanistycznej przy Komitecie Nauk Historycznych PAN 

Przestrzenie Wielkiego Księstwa Litewskiego: środowisko – osadnictwo – struktury terytorialne

Konferencja zorganizowana będzie przez Instytut Historii PAN przy współpracy Wydziału Historii, Katedry Historii Ustroju i Prawa Polskiego oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego w dniach 22-23 września 2026 r. 

Chcielibyśmy przyjrzeć się przestrzeniom Wielkiego Księstwa Litewskiego z kilku perspektyw. Punktem wyjścia będzie środowisko naturalne oraz jego rola w różnych aspektach życia mieszkańców Litwy – społecznych, gospodarczych, militarnych, politycznych i innych. 

Drugi obszar tematyczny obejmuje zagadnienia związane z siecią osadniczą – rozmieszczeniem osad wiejskich, miejskich i innych (a także układem przestrzennym w ich obrębie), ich typologią, relacjami i oddziaływaniami między osadami. Zajmiemy się też siecią komunikacyjną: drogami lądowymi, szlakami wodnymi i ich związkami z punktami osadniczymi.

Trzecim zagadnieniem będą różnego rodzaju struktury terytorialne, obejmujące m.in. podziały administracji państwowej, struktury terytorialne religii i wyznań w Wielkim Księstwie Litewskim, a także podziały własnościowe – w tym rozmieszczenie wielkich dóbr magnackich. Klamrą spajającą wszystkie trzy zagadnienia jest nie tylko sama przestrzeń i jej zmiany w czasie, lecz także sposoby jej badania. Dlatego planujemy zarówno referaty o charakterze metodologicznym, jak i wystąpienia poświęcone wykorzystywanym oraz potencjalnym źródłom (pisanym, kartograficznym, biologicznym, niematerialnym i innym).