Program konferencji: „Złożone tożsamości mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI-XVIII wieku”
23-25 września 2025
Złożone tożsamości mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI-XVIII wieku
Obrady odbędą się w sali Lelewela
Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
Rynek Starego Miasta 31, 00-272 Warszawa
Komisja Lituanistyczna ma zaszczyt zaprosić do udziału w XXXIV konferencji na temat: Złożone tożsamości mieszkańców Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI-XVIII wieku zorganizowanej wspólnie z Wydziałem Historycznym, Studium Europy Wschodniej oraz Katedrą Historii Ustroju i Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Wyjątkowo obrady będą trwały aż trzy dni, od 23 do 25 września. Czas przeznaczony na poszczególne referaty to 20 minut.
Konferencja przez pierwsze dwa dni odbędzie się w formie hybrydowej, jednocześnie w sali Instytutu Historii PAN oraz za pośrednictwem platformy MsTeams. Ostatniego zaś dnia w y ł ą c z n i e za pośrednictwem tej platformy. Chętni do udziału za pośrednictwem internetu proszeni są o zgłoszenie adresu do Sekretarza Komisji – dr Moniki Jusupović: komisjalituanistyczna@gmail.com, która wyśle informacje i następnie link do spotkania.
Program
Wtorek, 23 września
10.00-10.20 otwarcie konferencji, wręczenie nagrody „Rocznika Lituanistycznego”
10.20-10.40 Mathias Niendorf (Greifswald) Ziemia nie kłamie czyli jak mierzyć tożsamość
10.40-11.00 Aliaksandr Hrusha (Warszawa) Pamięć o pochodzeniu etnicznym jako składnik tożsamości w Wielkim Księstwie Litewskim w XV – pierwszej połowie XVI wieku
11.00-11.20 dyskusja
11.20-11.40 przerwa kawowa
11.40-12.00 Ihor Bortnik (Warszawa) Rozumienie narodu w prawosławnej myśli politycznej Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1596-1632
12.00-12.20 Natalia Bilous (Kijów) Tożsamość na pograniczu: przejawy świadomości narodowej przedstawicieli różnych stanów województwa kijowskiego w XVII wieku
12.20-12.40 dyskusja
12.40-13.00 Emil Kalinowski (Warszawa) Do którego narodu należeli Podlasianie przed inkorporacją do Korony? O tożsamości podlaskiej szlachty w XVI wieku
13.00-13.20 Jonas Drungilas (Wilno) Polski szlachcic mówiący po żmudzku: osobliwości tożsamości polskiej szlachty osiadłej na Żmudzi w XVI-XVIII wieku
13.20-13.40 dyskusja
13.40-14.40 obiad
14.40-15.00 Stefan Gąsiorowski (Kraków) Litewscy Karaimi czasów nowożytnych wobec własnej społeczności i świata zewnętrznego. Próby zachowania odrębnej tożsamości na wybranych przykładach
15.00-15.20 Tamara Bairašauskaitė (Wilno) Raz jeszcze o tożsamości Tatarów Litewskich w uwarunkowaniach XIX wieku
15.20-15.40 dyskusja
Środa, 24 września
10.00-10.20 Viktar Yakubau (Warszawa) Stosunki żołnierzy Wielkiego Księstwa Litewskiego z mieszkańcami Prus Książęcych, w czasie wojen o Inflanty 1600-1626
10.20-10-40 Witold Filipczak (Łódź) Litewska tożsamość szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego w czasach Stanisława Augusta na przykładzie uchwał sejmikowych wybranych powiatów (wiłkomierskiego, kowieńskiego i lidzkiego)
10.40-11.00 Darius Vilimas (Wilno) Tożsamość pełnomocników w sądach powiatu upickiego na początku XVII wieku (na podstawie ksiąg sądowych)
11.00-11.20 dyskusja
11.20-11.40 przerwa kawowa
11.40-12.00 Anastazja Skiepjan (Mińsk) Cudzoziemcy przy dworach magnackich w XVI-XVII wieku i ich losy
12.00-12.20 Rita Regina Trimonienė (Wilno) Polityka małżeńska imigrantów szlacheckich w drugiej połowie XVI wieku – pierwszej połowie XVII wieku i ich integracja w societate civili Wielkiego Księstwa Litewskiego. Aspekty kształtowania się polskiej makronarodowości
12.20-12.40 dyskusja
12.40-13.00 Jakub Rogulski (Kraków) Książęta Sacri Romani Imperii czy raczej książęta w Wielkim Księstwie Litewskim? O godności i tożsamości książęcej Radziwiłłów w XVI-XVIII wieku
13.00-13.20 Aliaksandr Prudnik (Toruń) Złożone tożsamości poddanych dóbr Bogusława Radziwiłła w świetle inwentarzy 2. połowy XVII wieku
13.20-13.40 dyskusja
13.40-14.40 obiad
14.40-15.00 Albina Semianchuk, Hienadź Semianchuk (Grodno) Tożsamość religijna i narodowa rodu Grabowskich herbu „Topór” w XVIII wieku
15.00-15.20 Ramunė Šmigelskytė-Stukienė (Wilno) „Żeby tak piękne dla naszej Ojczyzny wróciły się czasy”: o tożsamościach Szkota z powiatu kowieńskiego Augustyna Middletona
15.20-15.40 dyskusja
17.00 kolacja
Czwartek, 25 września
wyłącznie online
10.00-10.20 Hienadź Sahanowicz (Mińsk) Oblicza tożsamości mieszkańców miast wschodu Białorusi w drugiej połowie XVII wieku
10.20-10.40 Konstanty Jerusalimski (Petersburg) Uchodźcy moskiewscy w życiu publicznym Wielkiego Księstwa Litewskiego XVI-XVII wieku: nowe dane, interpretacje, próby podsumowania
10.40-11.00 dyskusja
11.00-11.20 przerwa
11.20-11.40 Tomasz Ambroziak (Moskwa) „Одни будучи завоеваны, а другие сами доброволно верного додерживаем подданства”. Złożone postawy szlachty litewskiej w aktach sejmików pod okupacją moskiewską w 1657 r.
11.40-12.00 Dzianis Lisejchykau (Wilno) «որբես գրեմ եան մաճառըսքի / Orbes grem Ean Mačaṙəsk‘i»: słownictwo ormiańskie, polskie i tureckie w notatkach «metra» słuckiej persjarni Jana Madżarskiego z lat 1759–1760
12.00-12.20 dyskusja
12.20-12.40 zakończenie obrad
