Światy Słowian. Jedzenie w świecie Słowian do XVI wieku

Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk

Akademia Młodych Uczonych Polskiej Akademii Nauk

Komitet Słowianoznawstwa Polskiej Akademii Nauk

Akademia Piotrkowska

Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie

Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie

serdecznie zapraszają na trzecią konferencję z cyklu

“Światy Słowian”

Jedzenie w świecie Słowian do XVI wieku

Warszawa
18–20 września 2024

W imieniu Komitetu Organizacyjnego pragniemy zaprosić Państwa do udziału w trzeciej hybrydowej (tradycyjnej i on-line) konferencji z cyklu: „Światy Słowian”.

Charakter Słowiańszczyzny jako miejsca spotkań rozmaitych kultur doskonale odzwierciedla także kwestia wytwórczości żywności oraz związane z nią zwyczaje żywieniowe. Trudno zaprzeczyć, że pokarm jest istotnym elementem życia codziennego. Obok wymiaru stricte biologicznego i ściśle z nim związanego ekonomicznego, istnieje jednak również wymiar symboliczny i mentalny. Obie sfery znajdują swoje odzwierciedlenie w różnych kategoriach źródeł. Ślady zwyczajów żywieniowych Słowian możemy odnaleźć nie tylko w źródłach pisanych (rocznikach, kronikach, gramotach brzozowych itd.), ale również w artefaktach kultury materialnej (sztuka, archeologia, palinologia, archeozoologia itd.). Ilustrują one oba wymiary (symboliczny i materialny) użytkowania żywności w społeczeństwach słowiańskich. We wczesnym okresie nierzadko były one nierozdzielne. Spożywanie i produkcja żywności były bowiem przedmiotem prawodawstwa świeckiego, lecz również kanonicznego oraz rozmaitych zwyczajów religijnych (również nie-chrześcijańskich). W trudnych warunkach życia codziennego oraz sytuacjach nadzwyczajnych (wojna, głód, klęski elementarne itp.) wszelkie ograniczenia normatywne mogły jednak zostać zawieszone lub pragmatycznie pomijane. Społeczna mobilność (handel, podróże itp.) powodowała przejmowanie obcych i modyfikację własnych zwyczajów żywieniowych. Zwyczaje te mogły być również, uświadomionym lub nie, narzędziem odkrywania i kreowania własnej tożsamości, istotnym elementem postrzegania obcego oraz zacieśniania wzajemnych relacji pomiędzy społecznościami. W ramach planowanej konferencji pragniemy zaproponować dyskusję nad takimi zagadnieniami, jak np.:

• produkcja żywności i zmiany w jej produkcji;
• żywność jako danina (trybut)
• rytualny, symboliczny i magiczny wymiar żywności;
• dalekosiężny i lokalny handel żywnością;
• prawne regulacje dotyczące produkcji, handlu i spożycia żywności;
• sposób przechowywania żywności;
• refleksje (średniowieczne i współczesne) nad zdrowym żywieniem;
• wojna, głód, klęski elementarne i ich wpływ na zwyczaje żywieniowe;
• wyobrażenia własnych i cudzych zwyczajów żywieniowych; żywność jako element tożsamości; migracja zwyczajów żywieniowych;
• nietypowe zwyczaje żywieniowe;
• ślady praktyk żywieniowych w folklorze.

Zgłoszenie na konferencje prosimy nadsyłać do 28 lutego 2024 r: https://docs.google.com/forms

Językami konferencji będą: angielski oraz polski. Organizatorzy zapewniają zakwaterowanie.

W przypadku dalszych pytań zachęcamy do kontaktu: theworldoftheslavs@gmail.com.

Komitet organizacyjny: Marta Font (koordynator, Pecz, Węgry), Adrian Jusupović (główny koordynator, Warszawa, Polska), Aleksander Paroń (koordynator, Wrocław, Polska), Jonathan Shepard (koordynator, Oxford/Cambridge, Wielka Brytania), Ida Toth (koordynator, Oxford, Wielka Brytania), Aleksandra Vukovich (koordynator, King’s College London, Wielka Brytania)