Działalność Instytutu - Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN

Deklaracja dostępności
Przejdź do menu głównego
Przejdź do wyszukiwarki
Zmiana kontrastu
Zmiana wielkości fontu
Przejdź do stopki

Rynek Starego Miasta 31, 00-272 Warszawa

tel. centrala: +48 22 831 02 61

Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk powołano do życia w 1953 r. jako jednostkę Polskiej Akademii Nauk będącej korporacją uczonych, a jednocześnie wspólnotą instytutów badawczych reprezentujących różne dziedziny nauki. Siedziba główna Instytutu mieści się w Warszawie, w dwóch połączonych kamienicach przy Rynku Starego Miasta (Strona Kołłątaja) nr 29 i nr 31 (Kamienica pod św. Anną). W tym miejscu mają też siedzibę władze Polskiego Towarzystwa Historycznego i Towarzystwa Miłośników Historii. Obecnie Instytut ma swoje placówki w Gdańsku, Krakowie, Poznaniu i Toruniu.

Instytut prowadzi obecnie badania nad historią ziem polskich od średniowiecza po XX w., a także wybranymi problemami historii powszechnej ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Europy Środkowej i Wschodniej.

Prowadzone w Instytucie badania o charakterze naukowo-badawczym realizowane są jako indywidualne i zespołowe projekty badawcze, których efektem są opracowania monograficzne, zbiory studiów, artykuły naukowe oraz syntezy i zarysy dydaktyczne. Badania o charakterze naukowo-dokumentacyjnym prowadzone są jako zespołowe, wieloletnie projekty naukowo-dokumentacyjne, tj. edytorskie, biograficzne, historyczno-geograficzne i historyczno-kartograficzne oraz bibliograficzne, a także prace z zakresu źródłoznawstwa i nauk pomocniczych historii.

Twórcą Instytutu i pierwszym jego dyrektorem był wybitny historyk średniowiecza prof. dr Tadeusz Manteuffel (1902-1970)

Tematyka badań prowadzonych w IH PAN

Średniowiecze

Studia nad średniowieczem obejmują obecnie historię kultury późnego średniowiecza w Polsce i Europie Środkowej, historię struktur społecznych oraz dzieje miast. Badania uwzględniają także dzieje mentalności i zbiorowej wyobraźni, wierzenia przedchrześcijańskie i procesy chrystianizacji, przemiany struktur kościelnych i życia religijnego, a także dzieje ludności żydowskiej w Polsce.

Czasy Nowożytne (XVI–XVIII w.)

Studia nad epoką nowożytną koncentrują się na badaniach historii społeczeństwa i kultury na ziemiach polskich i sąsiednich przy wykorzystaniu ujęć porównawczych z uwzględnieniem europejskiego tła badanych procesów. W szczególności prace badawcze dotyczą dziejów grup i warstw społecznych (w tym także ludności żydowskiej), kultury politycznej i religijnej, stosunków wyznaniowych, mentalności społecznej i dziejów obyczajów, a także różnorodnych zagrożeń bytu społecznego – klęsk elementarnych i masowych zagrożeń.

XIX i XX w.

Badania nad historią polityczną i społeczną ziem polskich i Polski w XX w. oraz historię historiografii. W studiach uwzględnia się przede wszystkim elementy historii idei, dzieje przemian w strukturze warstw i grup społecznych, genezę i historię systemów totalitarnych oraz badania nad imperiami.

Badania nad dziejami regionów

Badania nad dziejami europejskich regionów historyczno-geograficznych uwzględniają przede wszystkim studia nad regionami Europy Środkowo-Wschodniej: kraje bałtyckie, ziemie Rosji i byłego ZSRR, a także Niemcy, Czechy, Słowację, Węgry i Bałkany.

Główne prace dokumentacyjne

Badania naukowo-dokumentacyjne koncentrują się wokół projektów edytorskich – edycje źródeł historycznych od średniowiecza po XX w. oraz problemowych; biografistycznych, bibliograficznych, historyczno-geograficznych oraz historyczno-kartograficznych. Efekty badań publikowane są jako: Polski Słownik Biograficzny, Słownik Historyczno-Geograficzny Ziem Polskich w Średniowieczu, Atlas historii Polski, Bibliografii historii Polski i tzw. Bibliografia retrospektywna wydawnictw XIX i XX w.

Strukturę badawczą Instytutu tworzą zakłady i pracownie mające profil tematyczno-chronologiczny. Zespoły naukowo-badawcze działają w Warszawie, Gdańsku i Toruniu. Zespoły naukowo-dokumentacyjne pracują w Krakowie, Poznaniu i Warszawie.

Instytut ma specjalistyczną bibliotekę naukową, która udostępnia swe zasoby pracownikom naukowym.

Instytut kształci młodą kadrę naukową w ramach Szkoły Doktorskiej „Anthropos”.

Mamy także własną oficynę wydawniczą, która od 1991 r. wydaje przede wszystkim prace naukowe powstałe w efekcie badań prowadzonych w Instytucie oraz czasopisma historyczne.

Na zdjęciu widoczne są dwie kamienice IH PAN

Zobacz także: