Nowości wydawnicze: Stanisław Wiech, „Iosif Hurko (1828–1901). Studium przypadku imperiologii stosowanej”

Stanisław Wiech, Iosif Hurko (1828–1901). Studium przypadku imperiologii stosowanej, IH PAN, oprawa twarda, Warszawa 2025, ISBN 978-83-66911-85-7

Iosif Hurko (1828–1901) spośród wszystkich wielkorządców Królestwa Polskiego w II połowie XIX w. sprawował swój urząd najdłużej. Trwające jedenaście i pół roku rządy w Warszawie (VI 1883 – XII 1894), czyli o 10 miesięcy dłuższe niż rządy namiestnika Fiodora Berga, dają podstawy przypuszczać, że Hurko wywarł znaczący wpływ na realizowany i w duży stopniu kreowany także przez siebie program zmian społeczno-politycznych w Królestwie Polskim. Prezentowane w szczegółowej biografii studium przypadku imperiologii stosowanej potwierdzają wstępnie przyjęte założenia.

Opracowanie monografii poświęconej sześćdziesiątemu w kolejności feldmarszałkowi carskiej Rosji dyktowane jest także potrzebą uzupełnienia, czasami zrównoważenia dość rozbieżnych ocen historycznych, wyjaśnienia zróżnicowanej i odmiennie kultywowanej pamięci o bohaterze wojny bałkańskiej, czy też dokończenia wielu już rozpoczętych, ale szczątkowych i wybiórczych szkiców, by tym samym odtworzyć w miarę pełny, także w ciągu chronologicznym, portret warszawskiego generała-gubernatora. Zwrócenie uwagi na pełny wymiar czasowy portretu Hurki wynika stąd, że przedmiotem dociekań polskich, rosyjskich i bułgarskich historyków były dostosowane do zainteresowań badaczy różne etapy jego kariery wojskowo-urzędniczej. Prawie we wszystkich tych studiach bagatelizowano kwestię zgłębienia wiedzy na temat jego młodość i pierwszych lat służby […].

Pod względem struktury całość studiów podzielono na dwie nierówne części. Pierwsza z nich, stanowiąca około jednej czwartej pracy, obejmuje zagadnienia dotyczące rodowodu Iosifa Hurki oraz tej części jego życia i służby, którą spędził w głębi Rosji, na wojnie rosyjsko-tureckiej, w Petersburgu oraz w Odessie. Druga, znacznie większa część pracy poświęcona została szczegółowej analizie rządów Hurki w Królestwie Polskim. Ten etap jego aktywności zawodowej na urzędzie warszawskiego generała-gubernatora najlepiej też przybliża nam zasygnalizowane w podtytule zagadnienie imperiologii stosowanej. Trzymane bowiem przez wielkorządcę Królestwa Polskiego blisko 12 lat stery władz wojskowych i cywilnych odcisnęły na epoce rządów Aleksandra III swoiste piętno świadczące o autorskim wkładzie Hurki w imperialną politykę Cesarstwa Rosyjskiego.

[Ze wstępu]