Międzynarodowa konferencja naukowa „Teksty, konteksty i interpretacje źródeł historycznych Wielkiego Księstwa Litewskiego”
Teksty, konteksty i interpretacje źródeł historycznych Wielkiego Księstwa Litewskiego
15–16 października 2025 r.
Muzeum Narodowe
Pałac Wielkich Książąt Litewskich
Katedros a. 4, Wilno
W Wielkim Księstwie Litewskim powstały bardzo bogate historyczne zespoły źródeł dotyczących władz państwowych (lokalnych i centralnych), organizacji wyznaniowych oraz prywatne (archiwa rodzinne), które są przechowywane w instytucjach pamięci Litwy, Polski, Ukrainy i innych państw. Od ponad dwóch stuleci uczeni z różnych krajów badają i publikują te źródła. Niewątpliwie jednym z najbardziej znanych zespołów dokumentów jest Metryka Litewska, która stała się przedmiotem międzynarodowych badań. Z kolei inne źródła historyczne Wielkiego Księstwa Litewskiego, które są obszerniejsze objętościowo, doczekały się znacznie mniejszej uwagi. Możliwości badań nad zespołami źródeł centralnych i lokalnych instytucji państwowych Wielkiego Księstwa Litewskiego z XVI–XVIII w. wciąż nie są dostatecznie wykorzystywane, jak też spuścizna archiwalna poszczególnych rodów szlacheckich wyraźnie nie cieszy się należytym zainteresowaniem.
Specyfika poszczególnych źródeł historycznych, przetwarzanie danych, digitalizacja, stosowanie różnych metodologii i wprowadzanie ich do historiografii należą do najpilniejszych zadań dzisiejszego źródłoznawstwa. W związku z tym organizatorzy konferencji chcą skoncentrować się na tradycjach badań i publikacji źródeł historycznych Wielkiego Księstwa Litewskiego z XVI–XVIII w., kwestii poszukiwania i stosowania nowych podejść badawczych.
Konferencja jest organizowana w ramach długoterminowego programu badawczo-eksperymentalnego „Teksty, konteksty i interpretacje źródeł historycznych Wielkiego Księstwa Litewskiego”, który jest realizowany w Instytucie Historii Litwy w latach 2022–2026.
Wstępne bloki tematyczne wystąpień konferencyjnych:
- nowe podejścia teoretyczne i metodologiczne do badań nad źródłami historycznymi, ich zastosowanie i wyniki;
- kształtowanie się zespołów źródeł historycznych instytucji państwowych (od Metryki Litewskiej po powiatowe księgi sądowe), archiwów instytucji wyznaniowych, archiwów prywatnych (egodokumentów) oraz ich różnorodność tematyczna;
- epokowe źródła historyczne i epoka źródła: studium przypadku źródeł historycznych;
- nowe źródła historyczne, problem ich kontekstualizacji i „wprowadzenia” do dyskursu historiograficznego;
- od oryginału do publikacji: archeograficzne opracowanie źródeł historycznych;
- funkcjonowanie źródeł historycznych w pamięci kulturowej.
Do udziału w konferencji serdecznie zapraszamy badaczy źródeł historycznych Wielkiego Księstwa Litewskiego. Prosimy o przesyłanie tematów referatów i krótkich streszczeń (do 1500 znaków) do koordynatorów konferencji do 25 lipca 2025 r. na adres: ldksaltiniu.konferencija@gmail.com. Planowane jest, że referaty oparte na wystąpieniach konferencyjnych zostaną opublikowane w osobnym tematycznym zbiorze artykułów.
Języki konferencji – litewski i polski (tłumaczenie symultaniczne).
Organizatorzy:
- Instytut Historii Litwy
- Muzeum Narodowe Pałac Wielkich Książąt Litewskich
Partnerzy:
- Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
- Instytut Ukraińskiej Archeografii i Źródłoznawstwa im. Mychajły Hruszewskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrain
Komitet Organizacyjny:
- Dr Robertas JURGAITIS (Instytut Historii Litwy, Litwa), przewodniczący komitetu
- Dr hab. Konrad BOBIATYŃSKI (Uniwersytet Warszawski, Polska)
- Dr Jonas DRUNGILAS (Instytut Historii Litwy, Litwa)
- Dr hab. Aliaksandr HRUSHA (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, Polska)
- Dr Karin FRIEDRICH (Uniwersytet w Aberdeen, Szkocja)
- Dr Mārīte JAKOVĻEVA (Narodowe Muzeum Historii Łotwy, Łotwa)
- Dr hab. Mathias NIENDORF (Uniwersytet w Greifswaldzie, Niemcy)
- Dr hab. Andrzej RACHUBA (Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, Polska)
- Dr Adam STANKEVIČ (Instytut Historii Litwy, Litwa)
- Dr Ramunė ŠMIGELSKYTĖ-STUKIENĖ (Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Instytut Historii Litwy, Litwa)
- Dr Oleg ODNOROZHENKO (Instytut Ukraińskiej Archeografii i Źródłoznawstwa im. Mychajły Hruszewskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Instytut Historii Litwy, Litwa)
Szczegółowe informacje:
Dr Jonas DRUNGILAS (Instytut Historii Litwy, Litwa), tel.: +370 615 87127, e-mail: jonas.drungilas@istorija.lt
dokt. Gabija TUBELEVIČIŪTĖ (Instytut Historii Litwy), e-mail: ldksaltiniu.konferencija@gmail.com
