6 maja 2025 roku poznaliśmy laureatów Nagród Historycznych POLITYKI im. Mariana Turskiego za książki o najnowszej historii Polski wydane w 2024 roku. To wyjątkowa edycja – po raz pierwszy nagrody przyznano już oficjalnie imienia Mariana Turskiego, redaktora działu historia, pomysłodawcy konkursu i wieloletniego przewodniczącego Kapituły. Odejście Mariana Turskiego w lutym tego roku było ogromną stratą dla środowiska historyków i ludzi kultury; decyzja o nadaniu nagrodzie jego imienia była więc czymś naturalnym i symbolicznym.

Nagrody Historyczne POLITYKI, przyznawane od 1959 roku, honorują autorów najlepszych książek o historii najnowszej Polski. Jury, w którego skład wchodzą: prof. dr hab. Jerzy Kochanowski, dr hab. Barbara Klich-Kluczewska, prof. dr hab. Dariusz Stola, dr hab. Bożena Szaynok, prof. Wiesław Władyka (przewodniczący) oraz dr hab. Marcin Zaremba, przyznaje nagrody w kilku kategoriach: prace naukowe, popularnonaukowe, pamiętniki, wydawnictwa źródłowe, a także za debiut. Kapituła może również przyznać Nagrodę Specjalną.

W tegorocznej edycji to właśnie Nagroda Specjalna stała się powodem szczególnej radości i dumy dla naszego środowiska – tytułem tym uhonorowano Polski Słownik Biograficzny, monumentalne dzieło wydawane od 1935 roku, którego redakcja od lat działa w ramach Instytutu Historii PAN. Seria, licząca dziś 55 tomów, od blisko 90 lat dokumentuje losy wybitnych Polek i Polaków, będąc jednym z najważniejszych przedsięwzięć polskiej humanistyki. Nagroda Specjalna jest wyrazem uznania dla konsekwencji, pasji badawczej i wieloletniej pracy wielu pokoleń autorów, redaktorów, współpracowników i wydawców, którzy wspólnie budują ten unikatowy projekt.

Podczas gali wręczenia nagród, która odbyła się 6 maja w siedzibie redakcji POLITYKI, wyróżniono także laureatów w poszczególnych kategoriach:

  • w kategorii prace naukowe nagrodę otrzymali Sławomir Poleszak i Rafał Wnuk za książkę Niezłomni czy realiści? Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu (Wydawnictwo Literackie);
  • w kategorii popularnonaukowej nagrodzono Anetę Prymakę-Oniszk za książkę Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia (Wydawnictwo Czarne);
  • nagrodę za najlepszy debiut otrzymała Justyna Majewska za książkę Mury i szczeliny. Przestrzenie getta warszawskiego (Żydowski Instytut Historyczny);
  • w kategorii wydawnictwa źródłowe uhonorowano Piotra Cichorackiego, Marcelinę Jakimowicz i Małgorzatę Ruchniewicz za opracowanie serii Biblioteka Zesłańca. Świadectwa XX wieku (Polskie Towarzystwo Ludoznawcze);
  • w kategorii pamiętników i wspomnień nagrodzono książkę Ocalałam – rozmowę Krystyny Budnickiej z Rafałem Kotomskim i ks. Grzegorzem Michalczykiem (Towarzystwo WIĘŹ).