Nowości wydawnicze: „Dziennik Marty Zyn (Kijów, grudzień 1919-luty 1922)”

Dziennik Marty Zyn (Kijów, grudzień 1919-luty 1922), wprow. i oprac. Joanna Gierowska-Kałłaur, Marta Parnowska, IH PAN, Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego, Warszawa 2024, oprawa miękka, s. 294

Maszynopis zapisów z Kijowa z lat 1919-1922 autorstwa „Marty Zyn” odnaleziony został w zbiorach rękopisów Biblioteki Publicznej przy ul. Koszykowej. Udało się zidentyfikować Autorkę – była nią Marta Wołoszynowska (1867-1943), siostra Joachima Wołoszynowskiego. Autorka nie umieściła w tekście prawie żadnych informacji o sobie, jej biografię zrekonstruowano więc na podstawie źródeł archiwalnych.

Po powrocie z Kijowa w 1922 r. Marta Wołoszynowska pracowała jako nauczycielka w państwowym seminarium nauczycielskim w Łucku, gdzie mieszkała jeszcze w 1935 r. W 1938 r. zamieszkała w Warszawie, a w 1939 r. w Legionowie. W czasie wojny przebywała początkowo w gmachu Biblioteki Publicznej przy ul. Koszykowej, u Janiny Peszyńskiej, a od 1941 r. w schronisku dla nauczycielek w Zielonce. Zmarła w 1943 r.

Marta Wołoszynowska jako „Marta Zyn” wydała m.in. książkę O królewnie, księciu i ich miłowaniu (1929), publikowała też artykuły dotyczące stosunków polsko-ukraińskich. Była także utalentowaną rysowniczką i malarką.

Maszynopis zapisków z Kijowa został sporządzony przez Martę Wołoszynowską w latach trzydziestych. Zachowane fragmenty ukazują w niezwykły sposób realia życia w Kijowie, Irpieniu, Buczy i Bojarce „pod bolszewikiem”.