Sylwia Bykowska

Participation in research projects:

1. „Rehabilitacja i weryfikacja narodowościowa ludności polskiej w województwie gdańskim po II wojnie światowej” [“Rehabilitation and Ethnic Verification of the Polish Population in the Gdańsk voivodeship after World War II”], translation of own book into English and publication, NPRH-funded, no. 3aH 15 0035 83, 2016−2018.
2. „Historia Gdańska” [“History of Gdańsk”], vol. 6: 1945–1990, funded by IH PAN and the City of Gdańsk (co-ordinated by Professor Edmund Kizik and Professor Mirosław Golon), 2017–2022.
3. „Biogramy radnych miasta Gdańska 1990–2018” [“Biographical notes on the Gdańsk city councillors, 1990–2018”], carried out on the initiative of the ‘Rajcy Gdańscy’ Association with the Museum of Gdańsk, 2015–2018.
4. „Gdańsk/Danzig – Vilnius/Wilno: historie paralelne 1939–2013. Transformacje historii i pamięci zbiorowej w Europie Środkowej” [“Gdańsk/Danzig – Vilnius/Wilno: parallel histories, 1939–2013. Transformations of history and collective memory in Central Europe”], in preparation.

Monographical works, edited collective volumes:

1. Rehabilitacja i weryfikacja narodowościowa ludności polskiej w województwie gdańskim po II wojnie światowej, Gdańsk, 2012.
2. [ed.] Wymiary zmienności społecznej współczesnej Europy, Gdańsk, 2013.
3. Historia Rumi, vol. 2: W latach 1945–1990, Rumia, 2014.
4. [ed. with K. Kamińska-Moczydło] Tożsamość, polityka, biznes. Kobiety w przestrzeni publicznej, Starogard Gdański, 2014.
5. [ed. with E. Kizik and P. Paluchowski] “Rządzący i rządzeni. Władza i społeczeństwo Gdańska od średniowiecza po współczesność. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska i Stowarzyszenie Rajcy Gdańscy w dniach 24 października 2014 r., 29–30 maja 2015 r.”, in: Res Gedanenses. Studia i Materiały Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, vol. 9, Gdańsk, 2015.
6. [co-edited with E. Kizik and M. Golon] ʺGdańsk, dawniej Danzig. Miasto – ludzie – pamięć”, Gdańsk–Warszawa, 2019.
7. ʺThe Rehabilitation and Ethnic Vetting of the Polish Population in the Voivodship of Gdańsk after World War II”, Berlin, 2020.
8. [with P. Paluchowski] Pionierzy. Rada Miasta Gdańska pierwszej kadencji (1990–1994), Gdańsk, 2020.

Articles:

1. “Gdańsk – miasto (szybko) odzyskane”, Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej, 2005, no. 9–10 (56–57), pp. 35–44.
2. “Duszpasterstwo akademickie w Gdańsku w latach 1945–1950”, in: Kościół w godzinie próby 1945–1989. Nieznane dokumenty i świadectwa, eds. T. Balon-Mroczka, J. Szarek, Kraków, 2006, pp. 297–316.
3. “Kobieta w drugiej konspiracji niepodległościowej na przykładzie organizacji Zapora”, in: Służba Polek na frontach II wojny światowej, part 9, eds. K. Minczykowska, J. Sziling, Toruń, 2006, pp. 225–236.
4. “Prawda o niemieckim mundurze. Rehabilitacja i weryfikacja narodowościowa polskiej ludności rodzimej województwa gdańskiego w drugiej połowie lat czterdziestych XX w.”, in: Polityka germanizacyjna Trzeciej Rzeszy na Pomorzu Gdańskim w latach 1939–1945, eds. K. Minczykowska, J. Sziling, Toruń, 2007, pp. 177–204.
5. “Wpisani na Volkslistę – zdrajcy czy ofiary? Uwagi na marginesie książki Leszka Olejnika, Zdrajcy narodu? Losy volksdeutschów w Polsce po II wojnie światowej”, Rocznik Gdański, 67–68 (2007–2008), pp. 159–172.
6. “Niemiecka Lista Narodowościowa na Pomorzu 1939–1944 i jej konsekwencje”, Rocznik Gdański, 69–70 (2009–2010), pp. 87–112.
7. “Polityczne i społeczne aspekty procesów rehabilitacji i weryfikacji narodowościowej na przykładzie województwa gdańskiego”, in: Jednostka – społeczeństwo – państwo wobec megatrendów współczesnego świata, eds. G. Piwnicki, pp. Mrozowska, Gdańsk, 2009, pp. 343–354.
8. “Kultury (nie)pamięci powojennego Gdańska”, Kultura i Edukacja, 77 (2010), no. 3, pp. 156–171.
9. “Między communitas a strukturą – początki społeczności gdańskiej po 1945 r.”, Pedagogika Społeczna, 9, (2010) no. 3-4, pp. 167–170.
10. “Wspólnota obywateli w idei demokracji Alexisa de Tocqueville’a. Ameryka wzorem dla Europy”, Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość, 7 (2010), pp. 187–203.
11. “Wspólnota bezpieczeństwa w europejskiej tradycji i myśli politycznej”, in: Bezpieczeństwo Unii Europejskiej – wybrane aspekty, ed. S. Miecznikowski, Gdańsk, 2011, pp. 9–21.
12. “Blut und Boden. Wokół unitarno-autorytarnej koncepcji integracji europejskiej”, Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość, 8 (2012), pp. 65–93.
13. “Elementy polskiej tożsamości narodowej na Pomorzu od połowy XIX w. do powstania Drugiej Rzeczypospolitej”, Słupskie Studia Historyczne, 18 (2012), pp. 119–138.
14. “Karać czy rehabilitować? Powojenne ustawodawstwo polskie wobec osób wpisanych na Niemiecką Listę Narodowościową”, Czasopismo Prawno-Historyczne, 64 (2012), fasc. 1, pp. 149–167.
15. “Polska ludność rodzima województwa gdańskiego na łamach ‘Dziennika Bałtyckiego’ w latach 1945–1947”, in: Szkice z życia codziennego w Gdańsku w latach 1945–1989, eds. G. Berendt, E. Kizik, Gdańsk, 2012, pp. 11–30.
16. “Problem Niemieckiej Listy Narodowościowej na Pomorzu w raportach Delegatury Rządu Rzeczypospolitej na Kraj ze szczególnym uwzględnieniem poboru Polaków do Wehrmachtu”, in: Pomorzanie w Wehrmachcie. Materiały z XXI sesji naukowej w Toruniu w dniu 3 listopada 2011 roku, ed. J. Sziling, vol. 62, Toruń, 2011, pp. 121–138.
17. “Losy mieszkańców Sopotu w pierwszych powojennych latach”, Rocznik Sopocki, 24 (2013), pp. 34–56.
18. “Sytuacja społeczna w Gdańsku po 1945 r. Wybrane zagadnienia”, in: Strajk dokerów w 1946 r. Materiały z konferencji w Gdańsku Nowym Porcie 6 września 2013, ed. D. Dekański, Gdańsk, 2013, pp. 34–65.
19. “Powtórzyć pamięć minioną (Zaza Wilczewska, Szkice po-sopockie, Pelplin 2012)”, Rocznik Sopocki, 24 (2013), pp. 154–162.
20. “Volksdeutsche i eingedeutsche w optyce powojennego ustawodawcy, czyli o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich elementów”, Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość, 10 (2013), pp. 421–432.
21. “Postawy moralne Polaków w XX w. w warunkach przeobrażeń politycznych”, in: Wymiary zmienności społecznej współczesnej Europy”, ed. S. Bykowska, Gdańsk, 2013, pp. 297–313.
22. “Kobiety między sferą publiczną a prywatną. Współczesne dylematy tożsamości”, in: Tożsamość, polityka, biznes. Kobiety w przestrzeni publicznej, eds. S. Bykowska, K. Kamieńska-Moczyło, Starogard Gdański, 2014, pp. 25–42.
23. “Problem obywatelstwa w Trzeciej Rzeszy ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji na Pomorzu”, in: Polska 1939–1945. Obszary inkorporowane do Rzeszy, Generalne Gubernatorstwo oraz ziemie wcielone do Związku Radzieckiego. Podobieństwa i różnice. Materiały XXII sesji naukowej w Toruniu w dniu 7 listopada 2012 roku, ed. B. Chrzanowski, Biblioteka Fundacji ‘Pomorskie Archiwum Armii Krajowej’ w Toruniu, vol. 67, Toruń, 2014, pp. 61–76.
24. “Mobilizacja jako sposób sprawowania władzy w Polsce Ludowej. Casus Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku”, in: Rządzący i rządzeni. Władza i społeczeństwo Gdańska od średniowiecza po współczesność. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska i Stowarzyszenie Rajcy Gdańscy w dniach 24 października 2014 r., 29–30 maja 2015 r., eds. S. Bykowska, E. Kizik, P. Paluchowski, Res Gedanenses. Studia i Materiały Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, vol. 9, Gdańsk, 2015, pp. 177–196.
25. [with M. Gliński and A. Pawlak] “Prezydenci Gdańska od 1973 roku”, in: Poczet sołtysów, burmistrzów, nadburmistrzów, przewodniczących Miejskiej Rady Narodowej i prezydentów Gdańska od XIII do XXI wieku, ed. B. Możejko, Gdańsk, 2015, pp. 385–430 (biographical entries: A. Kaznowski, J.M. Młynarczyk, J.W. Pasiński, J.M. Starościak, F.S. Jamroży, T. Posadzki).
26. “Prezydenci Gdańska w latach 1945–1950”, in: Poczet sołtysów, burmistrzów, nadburmistrzów, przewodniczących Miejskiej Rady Narodowej i prezydentów Gdańska od XIII do XXI wieku, ed. B. Możejko, Gdańsk, 2015, pp. 355–365.
27. “Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku w latach 1950–1973”, in: Poczet sołtysów, burmistrzów, nadburmistrzów, przewodniczących Miejskiej Rady Narodowej i prezydentów Gdańska od XIII do XXI wieku, ed. B. Możejko, Gdańsk, 2015, pp. 367–383.
28. [with K. Stankiewicz and A. Zbierzchowska] “Wileńska rodzina w społeczności Gdańska”, in: Miasto jak wspólny pokój. Gdańskie modi co-vivendi, ed. M. Mendel, Gdańsk, 2015, pp. 297–327.
29. “Zbrodnia i kara jako rytuał. Gdański proces stutthofskich zbrodniarzy”, Rocznik Polsko-Niemiecki, 23 (2015), pp. 49–87.
30. ʺDziałalność Komisji Weryfikacyjnej w Gdańsku w latach 1945–1947 na tle sytuacji społecznej”, Rocznik Gdański, 75/76 (2015/16), pp. 167–180.
31. “Między nacjonalizmem a komunizmem. Obchody 950-lecia Gdańska w 1947 roku”,in: W kręgu dwóch kultur. Społeczeństwo polskich ziem zachodnich w XIX i XX stuleciu, eds. S. Wierzchosławski, A. Niewęgłowska, vol. Krzemiński, Toruń, 2017, pp. 271–296.
32. “Problem ludności niemieckiej w Gdańsku w pierwszym okresie po zakończeniu II wojny światowej. Rekonesans badawczy”,Rocznik Polsko-Niemiecki, 25 (2017), fasc. 2, pp. 102–124.
33. “Problem osadnictwa w Gdańsku w pierwszych latach po zakończeniu drugiej wojny światowej”, Zapiski Historyczne, 82 (2017), fasc. 4, pp. 81–109.
34. “Masowe migracje gdańszczan w latach 1945–1960. Przegląd źródeł archiwalnych”, in: Gdańsk 1945–1990. Materiały – studia – analizy, vol. 1, eds. E. Kizik, M. Golon, Gdańsk–Warszawa, 2017, pp. 45–69.
35. ʺDie Aussiedlung der deutschen Bevölkerung aus Danzig nach dem Zweiten Weltkrieg”, Westpreußen-Jahrbuch, 67/68 (2017/18), pp. 172–185.
36. ʺMarian Pelczar – twórca powojennego mitu polskości Gdańska”, in: Miasto (dla) sztuki, sztuka (dla) miasta. 60 lat działalności Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki, eds. J. Balcewicz, M. Mendel, Gdańsk, 2018, pp. 169–182.
37. ʺGdańszczanie – autochtoni i Kaszubi w latach 1945–1959. Od weryfikacji narodowościowej do emigracji”, in: Gedania Cassubia – kaszubskość Gdańska, eds. M. Borzyszkowska-Szewczyk, C. Obracht-Prondzyński, Gdańsk, 2018, pp. 123–146.
38. ʺLudność rodzima województwa gdańskiego w polityce lokalnej administracji w latach pięćdziesiątych XX wieku”, in: Pomorskie. Twarzą do przyszłości. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej 23 maja 2018 roku z okazji dwudziestolecia powstania samorządu regionalnego III Rzeczypospolitej, ed. G. Grzelak, Gdańsk, 2018, pp. 71–92.
39. ʺGdańsk 1945 – koniec i początek miejskiej wspólnoty”, in: Zwölfte deutsch-polnische Begegnung zu Wissenschaft und Kultur, ed. G.H. Gornig, Marburg, 2018, pp. 123–137.
40. ʺZamiast wprowadzenia. Szkice z pamięci”, in: Szkice po-sopockie 2. Artyści, ed. P.W. Lorkowski, Sopot, 2018, pp. 11–19.
41. ʺProblem weryfikacji autochtonów na tle przemian ludnościowych w Gdańsku w latach 1945–1948”, in: Na swoim? U siebie? Wśród swoich? Pierwsze lata na Ziemiach Zachodnich i Północnych, eds. K. Bock-Matuszyk, W. Kucharski, P. Zubowski, Wrocław, 2018, pp. 177–209.
42. ʺProblematyka powrotu Sądu Ostatecznego Hansa Memlinga do Polski po II wojnie światowej na łamach prasy”, in: Sąd Ostateczny Hansa Memlinga. Losy – prawo – symbole, eds. J. Kamień, B. Możejko, J. Zajadło, K. Zeidler, Gdańsk 2019, pp. 45–63.
43. ʺKwestia wysiedlenia ludności niemieckiej z Gdańska po zakończeniu II wojny światowej”, in: Gdańsk, dawniej Danzig. Miasto – ludzie – pamięć, eds. E. Kizik, M. Golon, S. Bykowska, Gdańsk–Warszawa 2019, pp. 17–41.
44. ʺLudzie bez ojczyzny? Kwestia „łączenia rodzin” na tle sytuacji ludności rodzimej w latach pięćdziesiątych XX wieku na przykładzie Gdańska”, Przegląd Historyczny, 110 (2019), no. 1, pp. 73–105.
45. ʺThe impact of World War II on the population of Gdańsk”, in: History in Flux. Journal of the Department of History, Faculty of Humanities, Juraj Dobrila University of Pula, 1 (2019), no. 1, pp. 135–149.
46. „Ku (re)polonizacji. Procesy ludnościowe na Pomorzu Gdańskim po II wojnie światowej”, in: Powrót do Macierzy? Ziemie Zachodnie i Północne w Polsce Ludowej, ed. M. Fic, Katowice, 2020, pp. 155–184.
47. „Problem niemieckiej listy narodowej oraz rehabilitacji na Pomorzu Gdańskim podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu”, in: Wysiedlenia Polaków z Gdyni w latach 1939–1945 przez okupanta niemieckiego, Gdynia, 2020, pp. 65–87.
48. „Postawy ludności polskiej na Pomorzu w okresie II wojny światowej”, in: Pomorze pod okupacją niemiecką. Jesień 1939, ed. P. Madajczyk, Warszawa, 2021, pp. 331–352.
49. „Powojenne środowisko Polaków-gdańszczan. Próby (re)konstrukcji rodzimych elit w latach 40. i 50. XX wieku”, in: Gdańsk 1945–1990. Materiały – Studia – Analizy. Vol. 3, eds. S. Bykowska, M. Golon, Warszawa–Gdańsk, 2021, pp. 95–121.
50. „Kim byli powojenni mieszkańcy Nowego Portu? Analiza struktury pochodzenia na przykładzie ulicy Oliwskiej:, in: Historie Gdańskich Dzielnic. Vol. 3: Nowy Port, Gdańsk, 2021, pp. 281–308.
51. „Krajobraz demograficzno-społeczny Siedlec w latach 40. i 50. XX wieku”, in: Historie Gdańskich Dzielnic. Vol. 4: Siedlce, eds. K. Kurkowska, L. Molendowski, Gdańsk, 2022, pp. 305–321.
52. „Rozwój demograficzny na Pomorzu Gdańskim w latach 1945–1989”, in: Region czy regiony? Ziemie Zachodnie i Północne 1945–1989, ed. W. Kucharski, Wrocław, 2022, pp. 181–198.
53. „Gospodarka Pomorza Gdańskiego w latach 1945–1989”, in: Region czy regiony? Ziemie Zachodnie i Północne 1945–1989, ed. W. Kucharski, Wrocław, 2022, pp. 419–434.
54. [with P. O. Loew] „Polityka historyczna na Pomorzu Gdańskim w latach 1945–1989”, in: Region czy regiony? Ziemie Zachodnie i Północne 1945–1989, ed. W. Kucharski, Wrocław, 2022, pp. 519–532.