Aliaksandr Hrusha

Others:

1. 2005–2014 – acting head and head of Department of History of Belarus in the Middle Ages and early Modern times in the Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus;
2. 2014–2022 – director of Yakub Kolas Central Scientific Library of the National Academy of Sciences of Belarus;
3. 2003 – National Academy of Sciences of Belarus award for young scientists;
4. 2015 – award of the VI Congress of Belarusian Scientists for the best historical book;
5. 2017 – winner of the annual competition of the Higher Attestation Commission of the Republic of Belarus for the best habilitation thesis.

Participation in research projects (main):

1. 2008 – grant of Gerda Henkel Foundation: „Truth and Trust Crisis: Formation of Written Culture in Business and Legal Spheres of the Grand Duchy of Lithuania (Last Third XIV – First Third XVI Century)” (Dusseldorf, Federal Republic of Germany) – leader;
2. 2009–2010 – grant of American Council of Learned Societies: „Formation of Written Culture in Business and Legal Spheres of Grand Duchy of Lithuania Last Third XIV – First Third XVI Century” (New York, United States of America) – leader;
3. 2011–2013 – grant of Belarusian Republican Foundation for Fundamental Research (БРФФИ № Г11РПЛ-006): „Формирование письменной культуры в сферах коммуникации и права Полоцкой земли в XIII – начале XVI в.” [Formation of a Written Culture in the Fields of Communication and Law in the Polotsk Land in the Thirteenth to Early Sixteenth Centuries] (Minsk, Belarus) – leader;
4. 2014–2016 – grant of Belarusian Republican Foundation for Fundamental Research (БРФФИ № Г14-129): „Архивы Беларуси в XIV – первой трети XVI в.” [The Archives of Belarus in Fourteenth to First Third of Sixteenth Century] (Minsk, Belarus) – leader;
5. 2019–2021 – grant of Belarusian Republican Foundation for Fundamental Research (БРФФИ № Г19-026): „История науки в эго-документах Института белорусской культуры (1922–1928)” [The History of Science in Ego-documents of the Institute of Belarusian Culture (1922-1928)] (Minsk, Belarus) – leader;
6. 2022–2023 – Scholarship of the German Historical Institute in Warsaw, the Tadeusz Manteuffel Institute of History of the Polish Academy of Sciences and the Institute of Archaeology and Ethnology of the Polish Academy of Sciences: „Zmiana habitusu. Wyłanianie się nowoczesnej osobowości (na przykładzie Wielkiego Księstwa Litewskiego)” [Changing the habitus. Emergence of the modern personality (by the case of the Grand Duchy of Lithuania)] (Warsaw, Poland).

Monographs:

1. Канцылярыя Вялікага княства Літоўскага 40-х гадоў XV – першай паловы XVI ст. (Мінск, 2006).
2. Мяноўная грамата князя Васіля Нарымонтавіча і фарміраванне пісьмовай культуры ў прававой сферы Вялікага княства Літоўскага ў апошняй трэці XIV – першай трэці XV ст. (Мінск, 2010).
3. Документальная письменность Великого Княжества Литовского (конец XIV – первая треть XVI в.) (Мінск 2015); Кризис доверия? Появление и утверждение правового документа в Великом Княжестве Литовском (конец XIV – первая треть XVI в.), second edn.  (Москва and Санкт-Петербург, 2019).

Chapters in collective monographs:

1. “Письменная культура конца X – первой трети XVI в.”, in: Полоцк, ed. О. Н. Левко (Минск, 2012), pp. 468–488.
2. “Chancery of the Grand Duchy of Lithuania”, in: The Polish and Lithuanian Metrica — Memory of the State, ed. S. Górzyński (Warszawa, 2017), pp. 93–107.
3. “Lithuanian Metrica”, in: The Polish and Lithuanian Metrica — Memory of the State, ed. S. Górzyński (Warszawa, 2017), pp. 108–132.
4. “Skorinos atminimo įprasminimas. Baltarusija”, in: Pranciškaus Skorinos ‘Rusėniškajai Biblijai’ – 500, ed. S. Narbutas (Vilnius, 2017), pp. 113–124.
5. “Государственный строй и органы управления в Великом Княжестве Литовском. Судебно-правовая система”, in: История белорусской государственности, ed. А. А. Коваленя, 5 vols, 1: Белорусская государственность: от истоков до конца XVIII в., ed. О. Н. Левко and В. Ф. Голубев (Минск, 2018), pp. 257–279.
6. “Институт белорусской культуры (1922–1928). Этапы роста и развития”, in: Институт белорусской культуры (1922–1928): создание, этапы развития, издания учреждения, ed. А. И. Груша (Минск, 2022), pp. 7–83.

Historical source editions:

1.  Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 44. Кніга запісаў 44 (1559–1566) (Минск, 2001).
2. Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года: Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. Кніга публічных спраў 1, ed. А. І. Груша, М. Ф. Спірыдонаў, and М. А. Вайтовіч (Минск, 2003).
3. Судебная книга витебского воеводы, господарского маршалка, волковыского и оболецкого державцы М. В. Клочко, 1533–1540: Литовская метрика. Кн. № 228. Книга судных дел № 9, ed. В. А. Воронин, А. И. Грушa, И. П. Старостина, and А. Л. Хорошкевич (Москва, 2008).
4. Полоцкие грамоты XIII – начала XVI в., ed. А. Л. Хорошкевич, С. В. Полехов, В. А. Воронин, А. И. Груша et. al., 2 vols. (Москва, 2015).

Critical reprints of the works of historians: 

1. М. В. Доўнар-Запольскі, Дзяржаўная гаспадарка Вялікага княства Літоўскага пры Ягелонах, ed. А. І. Груша and Р. А. Аляхновіч (Мінск, 2009).

Methodological works:

1.  Метадычныя рэкамендацыі па публікацыі рукапісных актавых кірылічных крыніц у Беларусі (XIII–XVIII стст., перыяд Вялікага княства Літоўскага) (Мінск, 2003).

Edition of scientific works:

1. Памяць стагоддзяў на карце Айчыны: зборнік навуковых прац у гонар 70-годдзя М. Ф. Спірыдонава, ed. Р. А. Аляхновіч, А. І. Грушa, and А. Б. Доўнар (Мінск, 2007).
2. Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі: (да 510-годдзя атрымання Менскам магдэбургскага права): Матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Мінск, 4–5 верас. 2009 г. (Мінск, 2010).
3. Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV–XV стст.: саперніцтва, супрацоўніцтва, урокі: да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы: Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі, Гродна, 8–9 ліпеня 2010 г., ed. А. І. Грушa and С. В. Марозава (Мінск, 2011).
4. Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі. Крыніцы па гісторыі горада. Сацыяльныя структуры і паўсядзённасць: (да 945-годдзя Мінска): Зборнік навуковых артыкулаў (Мінск, 2012).
5. Францыск Скарына: асоба, дзейнасць, спадчына, Беларуская навука (Мінск, 2017).
6. Францыск Скарына: новыя даследаванні, Беларуская навука (Мінск, 2019).
7. Францыск Скарына: даўнія факты – новыя ідэі, Беларуская навука (Мінск, 2021).

 Articles:

1. “Невядомая грамата Фёдара Карыятавіча за 1391 г.”, Беларускі гістарычны агляд / Belarusian Historical Review 8/1–2 (2001), pp. 123–135.
2. “Гісторыя вывучэння беларускай і ўкраінскай кірыліцкай палеаграфіі да 1920-х гг.”, Беларускі археаграфічны штогоднік 7 (2006), pp. 95–108.
3. “Рэлігія–мова–пісьмо: пра сутнасць устава і паўустава XI – першай паловы XVI ст.”, Беларускі гістарычны часопіс 9 (2007), pp. 23–33.
4. “Кириллическое и латинское письмо: общее и отличное в истории и изучении”, in: Сословия, институты и государственная власть в России (Средние века и раннее Новое время): Сборник статей памяти академика Л. В. Черепнина, ed. В. Л. Янин and В. Д. Назаров (Москва, 2010), pp. 82–91.
5. “Ваколіцы Менска і іх уладальнікі ў 30-х гадах XV – пачатку XVI ст.”, in: Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі. Крыніцы па гісторыі горада. Сацыяльныя структуры і паўсядзённасць (да 945-годдзя Мінска). Зборнік навуковых артыкулаў, ed. А. І. Груша (Мінск, 2012), pp. 50–89.
6. “И вновь о взаимных дарах: Добрососедство, прагматизм и благотворительность в отношениях между русинами и литвинами в Великом Княжестве Литовском в первой половинеXVIвека”, Studia Slavica et Balcanica Petropolitana / Петербургские славянские и балканские исследования 2 (2015), pp. 173–189.
7. “Увековечение памяти о Франциске Скорине в Беларуси (1924–1990)”, Бібліотечний віснік 3 (2017), pp. 3–11.
8. “Зачем документы ‘зашивали’? Об одной внешней форме документов в Великом Княжестве Литовском в конце XIV – первой половине XVI в.”, Гістарычна-археалагічны зборнік 32 (2018), pp. 164–175.
9. “Правосудие для властителя: процесс 1467 г. в контексте социокультурных изменений в обществе Великого Княжества Литовского во второй половине XV в.”, in: Древнейшие государства Восточной Европы. 2017–2018 годы. Ранние формы и функции письма, ed. Т. В. Гимон (Москва 2019), pp. 347–367.
10. “Что скрывает старое письмо? О статье Е. А. Ляховицкого”, Studia Slavica et Balcanica Petropolitana / Петербургские славянские и балканские исследования 1 (2019), pp. 95–101; DOI: 21638/11701/spbu19.2019.107
11. В. Велинова, А. И. Груша, Б. Ломаджистро, Е. А. Ляховицкий, Л. В. Мошкова, and Д. Уо, “Спор о древнерусском письме (форум)”, Studia Slavica et Balcanica Petropolitana / Петербургские славянские и балканские исследования 1 (2019), pp. 103–123; DOI: 21638/11701/spbu19.2019.108
12. “Когда и почему ‘руские’ писари королей польских и великих князей литовских стали писать скорописью?”, in: Lituanistyka i wschodoznawstwo. Studia dedykowane Prof, K. Pietkiewiczowi, G. Błaszczyk, G. Skrukwa, and M. Studenna-Skrukwa (Poznań, 2020), pp. 79–90.
13. “Был ли древнерусский Изяславль сообществом памяти?”, in: Народы и культуры славянского мира Восточной Европы в исторической ретроспективе (Беларусь, Украина, Россия, Польша), ed. А. Д. Дудько (Гродно, 2020), pp. 28–35.
14. “Кого и за что князь Федор Иванович Ярославич одарил деревянным образком с сюжетом ‘Премудрость созда себе храм’?”, Древняя Русь. Вопросы медиевистики 2 (2021), pp. 52–67.
15. А. Груша and С. Палехаў, “Святар Фёдар і яго ікона Багародзіцы. Новыя звесткі аб паходжанні Мінскага абраза Божай Маці?”, Беларускі гістарычны часопіс 5 (2021), pp. 3–9.
16. “Реплика в связи с новыми данными о возможных родственниках Франциска Скорины”, in: Францыск Скарына: даўнія факты – новыя ідэі, ed. А. Груша (Мінск, 2021), pp. 145–153.
17. А. І. Груша, А. Б. Доўнар, and С. У. Палехаў, “Судовае рашэнне архіепіскапа і мітрапаліта Кіеўскага і ўсяе Русі Іосіфа II Солтана за 1510 г.”, Архіварыус. Зборнік навуковых паведамленняў і артыкулаў 19 (2021), pp. 51–76.
18. “Скорина Франциск”, in: Православная энциклопедия 64, ed. Кирилл (Москва, 2021), pp. 273–277.

Publications of conference papers :

1. “Шляхі і спосабы павышэння крыніцазнаўчай інфарматыўнасці выданняў кніг Метрыкі ВКЛ”, in: Актуальныя пытанні вывучэння і выдання Метрыкі Вялікага Княства Літоўскага. Матэрыялы міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі. Мінск, 11–12 лістапада 2003 г., ed. С. П. Віцязь (Мінск, 2005), pp. 62–90.
2. “Pismo dokumentów kancelarii Wielkiego Księstwa Litewskiego pierwszej połowy XVI w. jako źródło do historii urzędu (w świetle materiałów Narodowego Historycznego Archiwum Białorusi)”, in: Belliculum diplomaticum II Thorunense. Kancelarie władców na ziemiach polskich w średniowieczu i czasach nowożytnych na tle porównawczym, ed. W. Chorążyczewski and J. Tandecki (Toruń, 2007), pp. 87–95.
3. “‘Чалавек, народжаны ў варварскай краіне’: Ягайла – яго тыпізаваныя паводзіны”, in: Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV–XV стст.: Саперніцтва, супрацоўніцтва, урокі. Да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. Гродна, 8–9 ліпеня 2010 г., ed. А. І. Грушa and С. В. Марозава (Мінск, 2011), pp. 157–170.
4. “Po co są potrzebne ‘skomplikowane’ publikacje źrόdeł historycznych?”, in: Edytorstwo źrόdeł – ograniczenia i perspektywy, ed. A. Perłakowski (Krakόw, 2015), pp. 19–24.
5. “Франциск Скорина: Достоинство писателя”, in: Берковские чтения – 2015. Книжная культура в контексте международных контактов: Материалы III Международной научной конференции (Минск, 26–27 мая 2015 г.), ed. Л. А. Авгуль and Д. Н. Бакун (Минск and Москва, 2015), pp. 130–135.
6. “Друцкое Евангелие: новые контексты его изучения”, in: Книга: Сибирь – Евразия: Труды I Междунар. науч. конгр., ed. И. В. Лизунова, 3 vols. (Новосибирск, 2016), 2, pp. 12–19.
7. “Почему Франциск Скорина решил стать просветителем?”, in: Современные проблемы книжной культуры: основные тенденции и перспективы развития: материалыV Международного научного семинара (Минск, 19–20 апреля 2016 г.), ed. В. И. Васильев and А. И. Груша (Минск and Москва, 2016), pp. 74–78.
8. “О мотивациях деятельности Франциска Скорины (к постановке вопроса)”, in: Румянцевские чтения – 2017. 500-летие издания первой славянской Библии Франциска Скорины: становление и развитие культуры книгопечатания. Материалы Международной научно-практической конференции (18–19 апреля 2017), ed. В. В. Фёдоров (Москва, 2017), pp. 142–147.
9. “О религиозном сознании Франциска Скорины”, in: Слов’янознавство і нові парадигми та напрями соціогуманітарних досліджень: матеріали Міжнар. наук. конф. (Киïв, 24 травня 2017 р.), ed. О. С. Онищенко (Киïв, 2017), pp. 367–370.
10. “Князь Фёдор Иванович Ярославич. Правитель, писавший документы своей рукой”, in: Белорусское Полесье как историко-культурный феномен. Материалы Международного научного семинара (Пинск, 29 мая 2019 г.), ed. Л. А. Авгуль and Д. Н. Бакун (Минск and Москва, 2019), pp. 37–48.
11. “Крах и второе рождение Библиотеки Академии наук БССР (1941–1948)”, in: Бібліотеки національних академій наук: проблеми функціонування, тенденції розвитку. Матеріали Міжнародної науково-практичної конференції (Київ, 1 грудня 2020) / Libraries of National academies of Sciences: Problems of Functioning, Tendencies of Development Proceedings of the International. Scientific and Practical Conference (Kyiv, December 1, 2020), ed. О. Онищенко (Київ, 2020), pp. 58–89.

Review articles and discussions:

1. “‘Малапрыстасаваныя’ рэкамендацыі ці малападрыхтаваныя рэцэнзенты?”, Беларускі гістарычны агляд / Belarusian Historical Review 10/1–2 (2003), pp. 201–227.
2. “Віцебска-рыжскія акты і праблемы іх выдання”, Беларускі гістарычны агляд / Belarusian Historical Review 12/1–2 (2005), pp. 210–240.
3. “Крытычныя нататкі з нагоды новай працы Гудавічуса”, Беларускі гістарычны агляд / Belarusian Historical Review 14/1–2 (2007), pp. 265–304.
4. “Odpowiedź na recenzję dr Rūty Čapaitė“, Studia Źródłoznawcze 57 (2019), pp. 285–288.
5. “‘Для лепшое твердости…’: пергаментныя дакументы перыяду Вялікага Княства Літоўскага з фондаў Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі (1391–1566 гг.), уклад. Я. С. Глінскі, А. А. Жлутка, Д. В. Лісейчыкаў, Мінск: Беларусь, 2018. 143 с.; [3] іл.”, Istorijos šaltinių tyrimai 7 (2021), pp. 309–318.

Student manuals:

1. Беларуская кірылічная палеаграфія: Вучэбны дапаможнік для студэнтаў гістарычнага факультэта (Мінск, 2006).
2. А. І. Груша and А. М. Латушкін, Альбом палеаграфічных здымкаў (з электронным дадаткам): дапаможнік для студэнтаў (Мінск, 2014).