Joanna Gierowska-Kałłaur

Additional place of employment:

Warsaw University, Centre for East European Studies (since 2004)

Participation in research projects:

1. [participant] „Pierwsza wojna światowa na ziemiach polskich. Oczekiwania-doświadczenia-konsekwencje” [“The First World War on the Polish lands. Expectations – experience – consequences”], MNiSW-funded, no. 11 H 13 013982.
2. [participant] „Protokoły posiedzeń Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej (1918–1923). Wydawnictwo źródłowe” [“Minutes of the Council of Ministers of the Republic of Poland (1918–1923)”], NPRH-funded, no. 11 H 13 014582.
3. [participant] „Pierwsza niemiecka okupacja. Królestwo Polskie i kresy wschodnie pod okupacją mocarstw centralnych 1914–1918. Założenia, cele, metody działania i konsekwencje. Różnice i podobieństwa polityki okupacyjnej wobec Polaków w XX wieku” [“The first German occupation. The Kingdom of Poland and eastern borderlands occupied by the Central Powers, 1914–1918. Principles, aims, methods and consequences. A comparison of occupation policies against Poles in the 20th century”], MNiSW-funded, no. 2a H 15 0125 83.

Monographs and chapters:

1. Straż Kresowa a Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich. Współdziałanie czy rywalizacja?, Warszawa, 1999, pp. 131.
2. Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (19 lutego 1919–9 września 1920), Warszawa, 2003, pp. 447.
3. [introduction, selection, edition] Raporty Straży Kresowej 1919–1920. Ziem Północno-Wschodnich opisanie, series: O Niepodległą i granice, vol. 7, Warszawa–Pułtusk, 2011, pp. 1173.
4. [introduction and edition] Szklennik Aleksander, „Wspomnienia o wydarzeniach w Wilnie i w kraju”. Dziennik, part 1, Metamorfozy Społeczne, vol. 18, Warszawa, 2018, p. 960.
5. [introduction and edition] Szklennik Aleksander, „Wspomnienia o wydarzeniach w Wilnie i w kraju”. Dziennik, part 2, Metamorfozy Społeczne, vol. 18, Warszawa, 2019, ss. 1067.
6. “Społeczeństwo polskie Ziem Północno-Wschodnich byłej Rzeczypospolitej Obojga Narodów wobec niemieckiej okupacji Ober-Ost“, in: Pierwsza niemiecka okupacja. Królestwo Polskie i kresy wschodnie pod okupacją mocarstw centralnych 1914–1918, ed. Grzegorz Kucharczyk, Warszawa, 2019, pp. 561–668.
7. The Civil Administration of Eastern Territories (1919–1920). The Reasons for the Failure of Piłsudski’s Federation Idea, transl. Tristan Korecki, Series Polish Studies – Transdisciplinary Perspectives, vol. 40, Peter Lang Ltd. International Academic Publishers. Berlin–Bern–Brussels–New York–Oxford–Warszawa–Wien, 2022, pp. 580.
8. Józef Piłsudski wobec kwestii białoruskiej (1918–1920), Wyd. IH PAN, Warszawa, 2003, pp. 496.
9. “O tym, co miało się wydarzyć i co się wydarzyło w Kownie w sierpniu 1919 r. Fakty i hipotezy”, in: Polacy na Kowieńszczyźnie – dawniej i obecnie, ed. Wojciech Lis, Wydawn. Academicon, Lublin, 2023, pp. 61–106.
10. “Polacy  z ziem białoruskich b. WXL w latach Wielkiej Wojny i pierwszej okupacji bolszewickiej. Aktywność polityczna. Personalia. Postulaty badawcze”, in: Polacy na Białorusi, vol. 8: Instytucje i organizacje polskie na terytorium obecnej Białorusi na tle mniejszości białoruskiej w Polsce, ed. Tadeusz Gawin, Wyd. SEW UW, Warszawa, 2024, pp. 27–87.
11. “Dziennik Marty Zyn (Kijów, grudzień 1919–luty 1922), ed. Joanna Gierowska-Kałłaur, Marta Parnowska, Wyd. IH PAN, Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego, Warszawa, 2024, pp. 294, ill.

Articles:

1. [edition] “Odczyt Marszałka Piłsudskiego wygłoszony 24 sierpnia 1923 roku w Wilnie”, Przegląd Wschodni, 5 (1998), fasc. 4 (20), pp. 767–791.
2. “Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich – kadra i procesy decyzyjne”, in: Europa nieprowincjonalna. Przemiany na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej (Białoruś, Litwa, Łotwa, Ukraina, wschodnie pogranicze III Rzeczypospolitej Polskiej) w latach 1772–1999, ed. K. Jasiewicz, Warszawa–Londyn, 1999, pp. 40–57.
3. “Lenkijos Republikos Istatymu leidziamasis Seimas ir buvsios Lietuvos Dzidzios Kunigaikstystes zemiu problema”, in: 1920–1922 metu parlamentine patris, sprendimu politika, tikslai, aplinkybes. Konferencja Lietuvos Respublikos Seimo Konstitucijos saleje, Vilnius, 2000, pp. 41–64.
4. “Organizacja służby bezpieczeństwa na ziemiach podległych Zarządowi Cywilnemu Ziem Wschodnich (luty 1919–wrzesień 1920 roku)”, in: Europa Środkowa i Wschodnia w XX wieku. Studia ofiarowane Wiesławowi Balcerakowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, eds. A. Koryn, P. Łossowski, Warszawa–Łowicz, 2004, pp. 139–172.
5. “Władza sądownicza na terenie byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego w czasach Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich”, in: Polska i jej wschodni sąsiedzi w XX wieku. Studia i materiały ofiarowane Prof. dr hab. Michałowi Natowskiemu w 70-lecie urodzin, eds. H. Konopka, D. Boćkowski, Białystok, 2004, pp. 67–92.
6. “Żydzi i Polacy na Wileńszczyźnie w latach 1919–1920”, in: Świat NIEpożegnany. Żydzi na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w XVIII–XX w., ed. K. Jasiewicz, Warszawa–Londyn, 2004, pp. 354–365.
7. “Polacy i Białorusini we wzajemnych opiniach w latach 1918–1921”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 42 (2007), pp. 35–66.
8. “Straż Kresowa wobec kwestii białoruskiej. Deklaracje i praktyka”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 44 (2009), pp. 21–63.
9. “Aktywność środowisk polskich w Mińszczyźnie w realiach lat 1919–1920”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 45 (2010), pp. 91–122.
10. “Powiat słucki w raportach agentów Wydziału Werbunkowo-Zaciągowego Okręgu Mińskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich w roku 1919“, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Sectio F Historia, vol. LXV, 2 (2010), pp. 123–140.
11. “Stosunek państwa łotewskiego do miejscowych Polaków i Białorusinów w początkach niepodległości łotewskiej”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 46 (2011), pp. 181–216.
12. “‘Depozyty’ Walerego Sławka przechowywane w Moskwie. (‘Biuro Detaszowane Oddziału II Naczelnego Dowództwa 1919’)”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 47 (2012), pp. 208–272.
13. “‘Białorusini’ czy ‘Moskale’? Ludność miejscowa Białorusi w świetle raportów Straży Kresowej Okręgu Brzesko-Grodzieńskiego”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 48 (2013), pp. 44–73.
14. “Question of the access of restored Polish State to the Baltic Sea, in opposition to german interests”, in: Marea. Loc al memoriei şi al desfăşurărilor geostrategice, eds. F. Anghel, G.St. Manea, M. Omer, Târgovişte, 2014, pp. 225–238.
15. [with M. Kornat] “Turcja w koncepcjach polskiego Sztabu Generalnego w okresie Konferencji Lozańskiej (1922–1923). Nieznane memorandum Tadeusza Schaetzla”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 49 (2014), fasc. 2, pp. 23–50.
16. [review] “Oleg Ałkajew, Ekipa do zabijania”, Historia i Polityka. Półrocznik poświęcony myśli politycznej i stosunkom międzynarodowym, no. 11(18), 2014, pp. 127–143.
17. “O konieczności rzetelnego ustalania kontekstu rekonstruowanych emocji?”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 50 (2015) fasc. 1, pp. 207–222.
18. “Białorusini wileńscy w przełomowym momencie 1915 roku w świetle zapisek wileńskiego kronikarza Aleksandra Szklennika”, in: Wojna i ludzie. Społeczne aspekty I wojny światowej, ed. D. Michaluk, Ciechanowiec, 2015, pp. 153–170 [appendix with selected sources].
19. “Monarchiści i ich symulacje polityczne w maju-lipcu 1920 r. Memoriały płk. Maxa Bauera i gen. Wasilija Biskupskiego”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 50 (2015), fasc. 2, pp. 31–54 [appendix with selected sources: memoranda of Colonel Max Bauer and General Vasilyi Biskupski].
20. “Mìhal Romèr ì ‘belaruskae pytanne’”, ARCHE Pačatak, 2016, no. 3 (148), pp. 192–221; [Polish version] “‘Kwestia białoruska’ w Dzienniku Michała Römera. Na podstawie zapisów pomiędzy 25 marca 1918 a 6 marca 1920 roku”, Przegląd Wschodni, 14 (2015), fasc. 2 (54), pp. 335–360.
21. “Na marginesie prac nad edycją źródła poznania historii Wilna i jego mieszkańców w czasach Ober-Ostu. Dziennik Aleksandra Szklennika”, in: Edytorstwo źródeł XIX wieku – problemy teoretyczne i praktyka edytorska, ed. J. Sikorska-Kulesza, Warszawa, 2016, pp. 81–91.
22. “Józef Piłsudski wobec obcych planów w stosunku do ziem byłej Rzeczypospolitej Obojga Narodów”, in: Międzymorze w polityce II Rzeczypospolitej. Nadzieje i ograniczenia, ed. E. Znamierowska-Rakk, Warszawa, 2016, pp. 63–88.
23. [with M. Banaszkiewicz] “Stanowisko Rady Polskiej Ziemi Mińskiej w kwestii przyszłości Białorusi. Przyczyny zmiany stanowiska Komisji Litewskiej Tymczasowej Rady Stanu na jesieni 1918 roku”, in: Imperia, narody i społeczeństwa Europy Wschodniej i Środkowej na progu pierwszej wojny światowej, ed. A. Nowak, Warszawa, 2016, pp. 631–648.
24. “W kwestii rzekomo spóźnionej decyzji Józefa Piłsudskiego o powołaniu Białoruskiej Komisji Wojskowej”, Nowy Prometeusz, 10 (2016), pp. 97–112.
25. “Wpływ zmiany okupanta na miejską wielonarodowościową społeczność. Przypadek Wilna w latach I wojny światowej”, in: Gorad ì âgo žyhary: portrèt na fone èpohì. X–XX stst., eds. A.F. Smalenčuk, Mìnsk, 2016, pp. 145–161.
26. “The Case of Vilnius. The Case of Klaipėda. Excerpts from Polish/Lithuanian Relations“, Петербургский исторический журнал, 2 (2016), pp. 52–65.
27. “Między polityką a nauką. Ludwik Kolankowski w pierwszym półroczu 1919 roku”, in: Ludwik Kolankowski. Dzieło i życie – indywidualny przypadek historiograficzny, eds. P. Oliński, W. Piasek, Toruń, 2017, pp. 24–40.
28. “The two unknown reports from December 1921 by Witold Wielogłowski military attache ad interim in Bucharest”, in: Polonais et Roumains dans la Première Guerre mondiale. Études et essais, eds. M. Kornat, M. Willaume, M. Wołos, Kraków, 2017, pp. 116–133.
29. “Wizja polskiej polityki wobec Ziem Wschodnich w świetle wewnętrznych biuletynów informacyjnych Straży Kresowej”, in: Między mitem a rzeczywistością. Kresy Wschodnie w XIX i XX wieku, eds. A. Dawid, J. Lusek, Bytom–Opole, 2017, pp. 219–236.
30. “The biographies of leading Belarusian activists in the light of information gathered by the Polish Governmental Commissioner for the City of Vilnius in 1924”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 51 (2016), no. 2: Special Issue, pp. 31–71; [Polish version] “Postaci czołowych działaczy białoruskich w świetle informacji Urzędu Komisarza Rządu na miasto Wilno w 1924 roku”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 51 (2016), fasc. 2, pp. 31–70.
31. “Stanisław Bułak-Bałachowicz. Postać, która mogła połączyć narody byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a jednak ich nie połączyła”, Acta Baltico-Slavica (Polska – Litwa – Białoruś. Historia, która dzieli i łączy), 41 (2017), pp. 77–155 [including “List otwarty Stanisława Bułak-Bałachowicza do Borysa Wiktorowicza Sawinkowa z 16 sierpnia 1921 r.”, p. 113–137].
32. “Images of Political Figures from Belarusian National Republic in the Eyes of Polish Public in the Crucial Yerars 1918–1925”, in: The Image of the Other: Memory and Representation of the Neighbourhood and the World, eds. Florin Anghel, Cristian Andrei Leonte, Andrea Pavel, Targoviste, 2018, pp. 267–281.
33. “Polacy z guberni północno-zachodnich (białoruskich) wobec idei odbudowy niepodległej Polski oraz białoruskich idei niepodległościowych”, in: Polacy na Białorusi od końca XIX do początku XXI wieku, vol. 2, ed. Tadeusz Gawin, Warszawa, 2018, pp. 77–98.
34. “Białoruska Komisja Wojskowa w świetle materiałów przechowywanych w Fondzie Trofiejnym w Moskwie”, Nowy Prometeusz, 11 (2018), pp. 129–242.
35. “Displacement of Population from Eastern Territoires of Former Polish-Lithuanian Commonwealth in 1915, As Seen from Perspective of Vilnius”, in: Romanians and Poles onMove from 1848 to 1944, eds. Dan Berindei, Andrei Pippidi, Ioan Bolovan, Romanian Academy – Center for Transylwanian Studies, Cluj University Press, Cluj-Napoca, 2019, pp. 123–136.
36. “Kształtowanie pogranicza II Rzeczypospolitej”, in: Medycy polskiego pogranicza II Rzeczypospolitej 1918–1939, ed. Bożena Urbanek, Instytut Historii Nauki PAN, Oficyna Wydawn. Aspra-Jr, Warszawa, 2018, pp. 13–29.
37. “The turn of 1918 and 1919 in Lithuania in the light of unknown documents“, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 65 (2019), fasc. 4, pp. 31–63.
38. “Przełom 1918 i 1919 roku na Litwie w świetle nieznanych dokumentów”, in: Rok Odrodzona Polska i sowiecka Rosja w nowej Europie, vol. 2: 1918 god. Polsa i sovetskaâ Rossiâ v novoj Evrope, eds. Leszek Zasztowt, Jan Szumski, Instytut Historii Nauki PAN, Warszawa, 2019, pp. 53–82.
39. “Przyszłość Białorusi w oczach Polaków w latach 1917–1921”, in: Polacy na Białorusi od końca XIX do początku XXI wieku, vol. 3: Niepodległość 1918–2018. Polskie i białoruskie idee niepodległościowe, ed. Tadeusz Gawin, Studium Europy Wschodniej Uniw. Warszawskiego, Warszawa, 2019, pp. 187–216.
40. “Dlaczego nie doszło do Unii, której nie było?“, Społeczeństwo i Polityka. Obŝestvo i Politika. Society and Politics, 3(60), 2019, pp. 75–88.
41. “Death Agony and Birth Pangs: Inheritors of the Grand Duchy of Lithuania under German Occupation 1915–1918“, Central Europe Journal, vol. 17 (2019) [published 2020], pp. 110–125.
42. “Nastroje Polaków z Wilna i Warszawy w okresie Ober-Ostu oraz ich rola w realizacji celów polityki niemieckiej na Wschodzie”, in: Dni, które wstrząsnęły światem? Rewolucje w imperium rosyjskim w 1917 r. Studia, eds. Piotr Cichoracki, Robert Klementowski, Małgorzata Ruchniewicz, Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział we Wrocławiu, Wrocław–Warszawa, 2019, pp. 91–111.
43. “Intencje Niemców, Polaków i Rosjan wobec aspiracji państwowych narodów byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1916–1920 w świetle źródeł archiwalnych”, in: Polacy na Białorusi od Powstania Styczniowego do XXI wieku, vol. 4: Rok 1920 na tle przełomów politycznych XX wieku, ed. Tadeusz Gawin, Studium Europy Wschodniej Uniw. Warszawskiego, Warszawa, 2020, pp. 93–107.
44. “O relacjach polsko-żydowskich w Wilnie pod okupacją niemiecką (1915–1918) i bolszewicką (1919) słów kilka”, in: Europa Środkowo-Wschodnia jako obszar wielu kultur i polityk. Studia historyczne i politologiczne ofiarowane Profesorowi Nikołajowi Iwanowowi, eds. Aleksander Kwiatek, Zbigniew Machelski, Uniw. Opolski, Opole, 2020, pp. 91–112.
45. “Komentarz do edycji źródeł miński Magistrat w dokumentach i materiałach (1919–1920). W opracowaniu Aleny Daszkiewicz i Anastazji Skepian”, in: Znakamìtyâ mìnčane XIX–XX stst. Rolâ vyhadcaǔ z Mìnščyny ǔ polʹskìm kulʹturnym, gramadskìm ì polìtyčnym žyccì ǔ peryâd II Rèčy Paspalìtaj. Matèryâly Belaruska-polʹskaj navukovaj kanferèncyì. Mìnsk, 27 verasnâ 2019 g., eds. Anatolʹ Vâlìkì, Zozìslaǔ Vìnnìckì, Polʹskì Ìnstytut u Mìnsku, Belaruskì dzâržaǔny pedagagìčny ǔnìvercìtèt ìmâ Maksìma Tanka, Vydavec V. Hursìk, Minsk, 2020, pp. 219–242.
46. “German Policies with Respect to Lands of Former Polish-Lithuanian Commonwealth in World War I Era. Pro-Lithuanian and Pro-Belarusian, or Directed against Polish Aspirations?“, Vìsnik – Kiïvsʹkogo nacìonalʹnogo unìversitetu ìmenì Tarasa Ševčenka, Ìstorìâ/ Bulletin of Taras Shevchenko National University of Kyiv. History, Issue 3(142), 2019, pp. 5–9.
47. “I wykład wileński Marszałka Piłsudskiego z 24 sierpnia 1923 r.”, Myśl Polityczna. Political Thought, 4(5), 2020, pp. 127–161.
48. “Jak miała powstać i wyglądać Białoruś Wiaczesława Adamowicza i Stanisława Bułak-Bałachowicza?”, in: Polacy na Białorusi od Powstania Styczniowego do XXI wieku, vol. 5: Traktat ryski i jego konsekwencje dla Polaków i Białorusinów, ed. Tadeusz Gawin, Studium Europy Wschodniej Uniw. Warszawskiego, Wydawn. Uniw. Warszawskiego, Warszawa, 2021, pp. 105–120.
49. “Stosunek państwa łotewskiego do miejscowych Polaków w początkach niepodległości łotewskiej. (W oparciu o polskojęzyczne materiały archiwalne z epoki)”, in: Polska – Łotwa. Sto lat współpracy dyplomatycznej i wojskowej. / Poland – Latvia. 100 years of diplomatic and military relations, ed. Zbigniew Wawer, Muzeum Łazienki Królewskie, Embassy of Latvia in Poland, Warszawa, 2021,  pp. 81–105.
50. “Węzeł polsko-białoruski 1918–1921. Dokumenty i materiały”, eds. Wojciech Materski, Vładzimir Snapkouski, “Uzupełnienie”, Przegląd Wschodni, vol. XVII,  fasc. 1–4(62), 2021, pp. 251–257.
51. “Geneza i konsekwencje rozłamu w gronie szubrawców wileńskich w grudniu roku 1919. O dwóch modelach polskiego patriotyzmu”, in: Idee, narody, państwa, pogranicza. Tom wykładowców na jubileusz 30-lecia Studium Europy Wschodniej UW, ed. Jan Malicki, Warszawa, 2022, pp. 377–398.
52. “Kraj lat dziecinnych i młodzieńczych Józefy Krzyżanowskiej-Kodisowej w świetle jej wspomnień”, in: Znakamìtyâ mìnčane XIX–XX stst. Drugaâ susvetnaâ vajna ì palâkì z Mìnščyny. Znakomici mińszczanie przełomu XIX i XX wieku. II wojna światowa a Polacy z Mińszczyzny. Matèryâly XII Pol´ska-belaruskaj kanferèncyì Belastok, 27–28 maâ 2022 g. Materiały XII Polsko-Białoruskiej Konferencji Naukowej Białystok, 27–28 maja 2022 r., Andrei Yanushkevich Publishing, Białystok, 2023, pp. 71–91.
53. “Pamiętnik Mieczysłowasa Dławidudauskasa organisty z Koźliszek i delegata na konferencję litewską w Wilnie w Septembrze R.P. 1917 spisany 3 XI 1917“, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 57 (2), 2022, pp. 193–217.
54. “Na marginesie uwag Felicjana Śliwińskiego z Kobrynia o szkolnictwie na Białej Rusi”, in: Polacy na Białorusi od Powstania Styczniowego do XXI wieku, vol. 7: Oświata polska na terytorium obecnej Białorusi na tle sytuacji na Litwie i Ukrainie, ed. Tadeusz Gawin, Wydawn. Uniw. Warszawskiego, Warszawa, 2023, pp. 141–170.
55. “The drawing of borders in occupied territories of the former Polish-Lithuanian Commonwealth as an instrument of implementation of German special policies”, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej, 58 (3): Special Issue, 2023, pp. 23–37.
56. “Na marginesie edycji Dziennika Kijowianki „Marty Zyn” z lat 1919–1922”, in: Polacy na Ukrainie, vol. 1, ed. Helena Krasowska, Wyd. SEW UW, Warszawa, 2024, pp. 455–472.
57. “Rada Regencyjna z perspektywy polskiego Wilna“, Studia Politologiczne, 71 (2024), pp. 76–96.