„Kronika halicko-wołyńska (Kronika Romanowiczów)” Książką Historyczną Roku 2018

„Kronika halicko-wołyńska (Kronika Romanowiczów)” Książką Historyczną Roku 2018

Konkurs „Książka Historyczna Roku” został ustanowiony z myślą o uhonorowaniu publikacji ważnych dla środowiska profesjonalnych badaczy historii i wyróżnienia ich wkładu w rozwój współczesnej polskiej refleksji nad przeszłością.

Nagroda „Książka Historyczna Roku” przyznawana jest za najlepsze publikacje naukowe z zakresu historii bez podziału na epoki i specjalności, która w opinii środowiska historycznego reprezentowanego przez Dyrektorów Instytutów Historii zasługuje na wyróżnienie z uwagi na jej walory naukowe. Do konkursu można zgłaszać książki (syntezy, monografie, edycje źródłowe), które ukazały się w Polsce w roku kalendarzowym poprzedzającym przyznanie nagrody (liczy się data wydania).

Do pierwszej edycji Konkursu zgłoszono 43 publikacje z 16. Instytutów Historii oraz Polskiego Towarzystwa Historycznego. Głosy oddano z 12. Instytutów oraz Polskiego Towarzystwa Historycznego na 19 publikacji.

 

Tytuł Książki Historycznej Roku 2018 zdobyła Kronika halicko-wołyńska (Kronika Romanowiczów), oprac. i wstęp Dariusz Dąbrowski, Adrian Jusupović przy współpracy Iriny Juriewej, Aleksandra Majorowa, Tatiany Wiłkuł, (Pomniki Dziejowe Polski, seria II, t. XVI), Kraków–Warszawa 2017.

Kronika halicko-wołyńska, inaczej mówiąc, Kronika Romanowiczów jest jednym z najważniejszych pomników średniowiecznej ruskiej historiografii. Jej wyjątkowość wynika z faktu, że powstawała ona w XIII w. niemal „na bieżąco”. Aktualnie możemy z dużą dozą pewności stwierdzić, że było co najmniej pięciu autorów źródła, związanych odpowiednio z dworami Mścisława Mścisławowicza, Daniela Romanowicza (tu – być może – nawet dwóch), Wasylka Romanowicza, Włodzimierza Wasylkowicza oraz Mścisława (II) Daniłowicza. Niewykluczone jednak, że to na dworze Jerzego Lwowicza lub jego ojca powstała brudnopisową część Kroniki, czyli jej zakończenie. Kronika opowiada o losach potomków Romana Mścisławowicza (zm. 1205 r.).

Czytelnik znajdzie tutaj unikatowe informacje dotyczące nie tylko Rusi halicko-wołyńskiej w XIII w., ale także jej relacji z różnymi państwami, w tym z Polską, Węgrami, Litwą, Czechami, Austrią, Mongołami itd. Szczególne liczne i bezcenne przekazy tego źródła dotyczą Mazowsza oraz Małopolski, pojedyncze zaś Wielkopolski i Śląska. Właśnie mnogość i wartość „polskich” wiadomości spowodowała, że krytyczna edycja Kroniki ukazała się w ramach Monumenta Poloniae Historica (Nova series, t. XVI, Kraków–Warszawa 2017).

Gratulujemy Laureatom!

 

Drugą lokatę w Konkursie uzyskała Deputaci Trybunału Koronnego 1578–1794. Spis, cz. 1: Lata 1578–1620, oprac. Henryk Gmiterek; cz. 2: Lata 1621–1660, oprac. Dariusz Kupisz; cz. 3: Lata 1661–1700, oprac. Leszek Wierzbicki; cz. 4: Lata 1701–1750, oprac. Wiesław Bondyra; cz. 5: Lata 1751–1794, oprac. Jerzy Ternes, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2017.

Trzecia lokata przypadła Marcin Jarząbek, Legioniści i inni. Pamięć zbiorowa weteranów I wojny światowej w Polsce i Czechosłowacji okresu między wojennego, Kraków 2017.